اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ما قُلت‌ُ لَهُم إِلاّ ما أَمَرتَنِي بِه‌ِ أَن‌ِ اعبُدُوا اللّه‌َ رَبِّي وَ رَبَّکُم وَ کُنت‌ُ عَلَيهِم شَهِيداً ما دُمت‌ُ فِيهِم فَلَمّا تَوَفَّيتَنِي کُنت‌َ أَنت‌َ الرَّقِيب‌َ عَلَيهِم وَ أَنت‌َ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ شَهِيدٌ (117)
نگفتم براي آنها مگر آنچه تو امر فرمودي باو اينکه عبادت کنيد خداي يگانه را که پروردگار من و شما است و من هم تا روي زمين هستم بر آنها هر چه بگويند يا بکنند شهادت ميدهم پس زماني که مرا گرفتي خودت مراقب آنها هستي و تو بر هر چيزي شاهد و گواهي.
ما قُلت‌ُ لَهُم إِلّا ما أَمَرتَنِي بِه‌ِ معناي رسالت و وظيفه رسول نيست جز تبليغ آنچه مرسل امر فرموده نميتواند چيزي بر او بيفزايد يا از او کوتاهي کند أَن‌ِ اعبُدُوا اللّه‌َ اول وظيفه رسل دعوت بتوحيد و عبوديت ذات اقدس ربوبي و معرفت
جلد 6 - صفحه 507
حق است
(اول الدين معرفة اللّه و کمال معرفته توحيده)
خطبه نهج البلاغه.
رَبِّي وَ رَبَّکُم پروردگار من است و من بنده او هستم لَن يَستَنکِف‌َ المَسِيح‌ُ أَن يَکُون‌َ عَبداً لِلّه‌ِ نساء آيه 172، و پروردگار شما که تماما عبد او و مأمور بعبادت او هستيد احدي جز او لياقت عبوديت ندارد و مقام ربوبيت از براي او نيست وَ کُنت‌ُ عَلَيهِم شَهِيداً و اينکه دليل است بر اينکه انبياء ناظر بافعال امت هستند بلکه اوصياء آنها فَکَيف‌َ إِذا جِئنا مِن کُل‌ِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئنا بِک‌َ عَلي هؤُلاءِ شَهِيداً نساء آيه 41 ما دُمت‌ُ فِيهِم در ميانه آنها هستم و با آنها محشورم فَلَمّا تَوَفَّيتَنِي گذشت که توفي بمعني اخذ بقوه است و از اينکه باب است وفاء دين و توفي طلب و موت را هم وفات ميگويند بواسطه قبض روح است و توفي عيسي همان گرفتن خدا است و بردن او بآسمان نه بمعني موت است لذا نميگويد توفيت روحي بلکه خود مرا توفي فرمودي.
کُنت‌َ أَنت‌َ الرَّقِيب‌َ عَلَيهِم چون باحاطه قيومية و بعلم ذاتي و قدرت کامله بر هر چيزي رقيب، بصير، سميع، خبير، محيط، عليم هستي.
وَ أَنت‌َ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ شَهِيدٌ حاضر و ناظر هر چيزي هستي چيزي از تو غائب و مستور نيست.