اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَن يَتَمَنَّوه‌ُ أَبَداً بِما قَدَّمَت أَيدِيهِم وَ اللّه‌ُ عَلِيم‌ٌ بِالظّالِمِين‌َ (95)
(و اينان هرگز آرزوي مرگ نکنند بواسطه اعمالي که بدستهاي خود انجام داده‌اند و خداوند بستمکاران دانا و آگاه است) لن براي تأکيد نفي و با کلمه ابدا دلالت بر تأييد ميکند يعني اينان هرگز آرزوي مرگ نخواهند کرد براي اينکه خود در باطن ميدانند که در هر دو دعوي کاذبند، اما در دعوي اولي براي اينکه در خود تورات دارد که لعنت کرده کساني را که بدستور آن عمل نکنند، و يهود در جميع اعصار از زمان موسي «ع» تا زمان پيغمبر اسلام صلّي اللّه عليه و آله و سلّم مخالفت تورات را نموده و حتي شرک بخدا آوردند و با اينکه ميدانستند پيغمبر اسلام همان است که تورات اوصاف او را بيان نموده ايمان نياوردند و لعن بمعني بعد از رحمت و گرفتار عذاب و غضب الهي شدن است و با دعوي اينکه دار آخرت خصيصه آنها است مباينت دارد و لذا نصاري براي اينکه از لعن تورات بواسطه مخالفت آن خود را آسوده نموده باشند عذري براي خود تراشيده و گفتند حضرت عيسي «ع» بعوض ما بدوزخ رفت «فدانا من لعنة الناموس» و اما دعوي دوم، عهد قديم مشحون است از اينکه بني اسرائيل در اثر شرک و بت پرستي و ترک خدا و تورات از نظر خدا افتادند و مورد غضب او قرار گرفته و مستأصل شدند و گرفتار سلاطين مشرک شدند و اينکه باولي خداوند و دوست او و پسران او بودن کمال ضديت را دارد.
وَ اللّه‌ُ عَلِيم‌ٌ بِالظّالِمِين‌َ خداوند بکذب آنها و بما في الضمير آنها و اعمال زشت و کفر و شرک و عناد و عصبيت و لجاج و ساير معاصي آنها آگاه است چه لفظ ظلم بر همه اينها اطلاق ميشود و مورد اينکه جمله اگر چه يهودند ولي چنانچه
جلد 2 - صفحه 113
مکرر گفته‌ايم مورد، مخصص عموم نميشود و لفظ الظالمين که جمع محلي بالف و لام و مفيد عموم است بعموم خود باقي است و شامل جميع ظالمين ميشود چه ظالم بغير و چه ظالم بنفس و اينکه جمله براي تنبيه آنان است که خداوند بجميع افعال و کردار آنها عالم و داناست.