اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَه‌ُ ما سَکَن‌َ فِي اللَّيل‌ِ وَ النَّهارِ وَ هُوَ السَّمِيع‌ُ العَلِيم‌ُ «13»
و از براي خدا است آنچه سکونت پيدا ميکند در شب و روز و او است خداوند شنوا و دانا.
وَ لَه‌ُ ما سَکَن‌َ لام اختصاص است مختص باو است خالق و رازق و مبقي و حافظ همه اشياء او است و بس، و کلمه ما شامل ذوي العقول و غير ذوي العقول از حيوانات بحري و برّي، هوايي و زميني. و سکونت بعضي گفتند مقابل حرکت نيست زيرا ساکن و متحرک هر دو مملوک حق هستند اختصاص بساکن ندارد بلکه بمعني استقرار است مي‌گويي فلان ساکن اصفهان است و فلان ساکن طهران و هکذا تمام بلاد و قري و بحار و جبال و صحاري و براري لکن اينکه معني بنظر تمام نيست زيرا مناسب با فِي اللَّيل‌ِ وَ النَّهارِ نيست شب و روز مدخليت ندارد. و بعضي گفتند سکونت مقابل حرکت است و دفع اشکال مذکور را نمودند به اينکه مراد اعم از ساکن و متحرک است غاية الامر در آيه بواسطه اختصار يکي را بيان فرموده که ديگر که ما تحرک باشد بواسطه وضوحش ذکر نفرموده، اينکه وجه هم بنظر تمام نيست زيرا تقدير خلاف ظاهر است و اولوية هم متحرک بر ساکن ندارد بلکه آنچه بنظر ميرسد و اللّه العالم مراد استراحت است چون کليه حيوانات برّي و بحري، هوايي و زميني، جنّي و انسي دو دسته هستند بعضي استراحت آنها در شب است و روز در تلاش روزي و اشتغالات و بعضي در روز است و شب اشتغال دارند.
وَ هُوَ السَّمِيع‌ُ بمعني اجابت حوائج آنها و ارزاق آنها و اصلاح امور آنها العليم عالم بجميع حالات و افعال آنها است.
22