اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل إِنِّي أَخاف‌ُ إِن عَصَيت‌ُ رَبِّي عَذاب‌َ يَوم‌ٍ عَظِيم‌ٍ «15»
بگو اي پيغمبر (صلّي اللّه عليه و آله و سلّم) که محققا من ترس دارم که اگر معصيت پروردگار خود کنم عذاب روز با عظمت را.
خوف عبارت از حالتيست در نفس که از روي ايمان و يقين بتوجه مکروهي بانسان وارد شود در مقابل رجاء که آن هم حالتيست در نفس از روي ايمان بورود مطلوبي بانسان. و خوف دو قسم است خوف مذموم و آن در جائيست که بحکم عقل و شرع جاي خوف نباشد مثل خوف در جهاد که تعبير بجبن ميکنند مقابل شجاعت، يا خوف از نقص مال که تعبير ببخل ميکنند در مقابل سخاوت و امثال اينها. و خوف ممدوح و آنهم سه قسم است خوف از خطر خاتمه که نبادي بي ايمان و بي‌توبه از دنيا برود. و خوف از عذاب دنيوي و اخروي در اثر معاصي و نافرماني. و خوف از خدا بعد از معرفت بعظمت و کبريايي حق که مانع شود از ارتکاب معصيت و ترک طاعت و اينکه خوف هم درجات بسياري دارد بتفاوت درجات معرفت که يکي از درجات آن عدالت است که مانع شود از ارتکاب کبيره و اصرار بر صغيره و منافي مروت و اعلي درجات آن مقام عصمت است که مانع شود از خيال معصيت حتي صغيره فضلا از ارتکاب آن و بالاترين درجات عصمت آنست که مانع شود حتي از ترک اولي و خوف حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم و اوصياء او باين درجه بود.
إِن عَصَيت‌ُ رَبِّي در کوتاهي در دعوت يا مساعدت با کفار و مشرکين و موافقت
جلد 7 - صفحه 25
با آنها عَذاب‌َ يَوم‌ٍ عَظِيم‌ٍ اطلاق عظمت بر روز قيامت بواسطه اهوال يوم القيمه و مواقف سخت آن که در خبر از حضرت صادق عليه السّلام است فرمود
(ان‌ّ للقيمة خمسون موقفا کل موقف مقام الف سنة)
سپس تلاوت فرمود باين آيه شريفه فِي يَوم‌ٍ کان‌َ مِقدارُه‌ُ خَمسِين‌َ أَلف‌َ سَنَةٍ معارج آيه 4.