اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
مَن يُصرَف عَنه‌ُ يَومَئِذٍ فَقَد رَحِمَه‌ُ وَ ذلِک‌َ الفَوزُ المُبِين‌ُ «16»
کسي که صرف شود عذاب الهي از او در روز قيامت پس محققا مورد رحمت الهي واقع ميشود و اينکه رستگاري آشکاريست.
مَن يُصرَف عَنه‌ُ صرف بمعني جلوگيري است از توجه عذاب که عبارت از دفع عذاب است نه برداشتن عذاب که عبارت از رفع است، و يصرف در قرائت سياهي فعل مجهول است و نايب فاعل ضمير است که مرجع آن عذاب است که در آيه قبل ذکر فرموده و صارف خداوند متعال، و در بعضي قرائت‌ها فعل معلوم بفتح تاء و کسر راء قرائت شده و فاعلش ضمير و مرجع آن کلمه ربّي در إِن عَصَيت‌ُ رَبِّي است و اينکه قطع نظر که خلاف سياهي قرآن است و اعتبار ندارد خلاف ظاهر هم هست زيرا مفعول آن ذکر نشده و ضميري که راجع بعذاب باشد هم مذکور نيست بايد در تقدير گرفت و تقدير خلاف ظاهر است يومئذ اشاره بروز عظيم است که در آيه قبل ذکر شده که روز قيامت باشد و بواسطه عظمتش اسامي بسياري در قرآن در موارد زياد براي آن ذکر شده: يوم الحسرة و الندامة، يوم يقوم النّاس لرب العالمين، يوم الحشر، يوم التغابن، يوم الجمع، يوم الازفة و غير اينها که ما در جلد سوم کلم الطيب آنچه از آيات و اخبار استفاده ميشود که تقريبا بالغ بر هشتاد اسم است متذکر شده‌ايم.
فَقَد رَحِمَه‌ُ ممکن است همين صرف عذاب رحمت و تفضل باشد چه استحقاق
جلد 7 - صفحه 26
داشته باشد خداوند عفو فرمايد و چه استحقاق عذاب نداشته باشد آنهم فضل الهي شامل حال او شده که توفيق ترک معاصي باو داده و ايمان او را در کنف خود حفظ فرموده وَ ذلِک‌َ الفَوزُ المُبِين‌ُ رستگاري آشکارا. همين نجات از عذاب است اعاذنا اللّه منه بحق محمّد و آله صلّي اللّه عليه و آله و سلّم.