تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْکِتابَ يَعْرِفُونَهُ کَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمُ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ «20»
«1» تفسير عياشى، جلد اوّل، صفحه 356، حديث 13- اصول کافى، جلد اوّل، صفحه 416، حديث 21.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 240
از اول سوره تا اينجا احتجاج است بر مشرکان مکه، بعد از اين آغاز بيان به اهل کتاب فرمايد:
الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْکِتابَ: آن کسانى که داده‌ايم آنها را کتاب تورات و انجيل يَعْرِفُونَهُ کَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمُ: مى‌شناسند پيغمبر خاتم صلى اللّه عليه و آله را به صفات موصوفه در کتب خود همچنانکه پسران خود را به وصف مى‌شناسند. ابو حمزه ثمالى روايت نموده «1»: چون حضرت رسالت صلى اللّه عليه و آله به مدينه آمد، عمر از عبد اللّه سلام پرسيد: معرفت شما نسبت به حضرت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله که خداى تعالى از آن اخبار فرموده که «مانند معرفت شما است به فرزندان خود» بر چه وجه مى‌باشد؟ عبد اللّه گفت: من او را به نعت و صفتى که مکتوب در تورات است شناختم، و به يقين دانستم او پيغمبر خدا باشد، چنانچه يکى از ما مى‌شناسد پسر خود را در ميان پسران ديگر.
به خدا قسم من به رسالت پيغمبر متيقن‌ترم از صحت نسب پسر خود، چه اين را حق تعالى به ما خبر داده در کتاب تورات، و اما آن را معلوم نداريم که زنان چه کرده‌اند. عمر گفت: خدا توفيق رفيق تو نموده «2»، اى عبد اللّه «فقد اصبت و صدقت». بعد حال منکرين را فرمايد الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ: آن کسانى که زيانکار و خاسر شدند در نفسهاى خود از اهل کتاب و غير آنها از مشرکان فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ: پس ايشان ايمان نمى‌آورند و اعتراف نمى‌نمايند به صدق نبوت رسول خاتم به جهت فرط عناد و جحود، با وجود آنکه متيقن بودند در نفس خود که «وَ جَحَدُوا بِها وَ اسْتَيْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ ظُلْماً وَ عُلُوًّا». «3» در امالى صدوق- ليث بن سعد گويد: به کعب گفتم در حضور معاويه، چگونه يافتى صفت مولد نبى را و آيا يافتى براى عترتش فضلى را؟ پس کعب ملتفت به معاويه و توجهى به او نمود، خداوند جارى ساخت بر لسانش گفت:
بياور اى ابا اسحق آنچه نزد توست. کعب گفت: بتحقيق خواندم هفتاد و دو
«1» مجمع البيان ج 2 ص 282.
«2» خواننده محترم به نفاق منافقان و بازى بازيگران دنيا پرست همانند سردمداران سقيفه بنى ساعده و توطئه عليه شخص نبى مکرم و خاندان معظم ايشان، عنايت بيشترى مبذول فرمايد.
«3» نمل، آيه 14.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 241
کتاب آسمانى را تماما و خواندم صحف دانيال را تماما و يافتم در جميع آنها ذکر مولد پيغمبر و مولد عترتش را، و بدرستى که اسم او معروف و متولد نشده نبى هرگز، که نازل شود بر او ملائکه سواى حضرت عيسى عليه السّلام و حضرت احمد صلى اللّه عليه و آله و از علائم حملش آنکه شب حمل آمنه به آن سرور منادى ندا نمود در سماوات سبع، بشارت دهيد بتحقيق حامله شد اين شب به احمد صلى اللّه عليه و آله و در ارضين همچنين ندا شد، حتى در درياها، و باقى نماند آن روز در زمين دابه‌اى که بجنبد و طائرى که بپرد مگر آنکه عالم شد به مولدش و هر آينه بتحقيق بنا شد در بهشت، شب مولد آن سرور، هفتاد هزار قصر از ياقوت سرخ و هفتاد هزار قصر از لؤلؤ رطب. پس ناميده شد به قصور ولادت آن سرور، و مرتفع و متعالى شد جنان، و گفته شد به جنان به اهتزاز آور و مزين نما مرا بدرستى که نبى اولياى تو بتحقيق تولد يافته. پس خنديد بهشت آن روز در عالم خود، و خندان است تا روز قيامت، و اوست خاتم الانبيا. و يافتم در کتب اينکه عترت او بهترين مرد مانند بعد از او و بدرستى که ثابتند مردم در امان از عذاب مادامى که از عترت او در دنيا باشد. معاويه گفت: يا ابا اسحق کيست عترت او؟ کعب گفت: پسر فاطمه عليها السّلام. معاويه عبوس شد و جهش، و لبهاى خود را مى‌جويد، و بازى مى‌کرد به ريش خود. کعب گفت: و ما يافتيم صفت دو جوجه مستشهدين را که آن دو جوجه فاطمه عليها السّلام‌اند، مى‌کشد او را بدترين خلقان. معاويه گفت: کى مى‌کشد آنها را؟ کعب گفت: مردى از قريش، پس برخاست معاويه و گفت برخيزيد پس برخاستيم.