تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ هُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَ يَنْأَوْنَ عَنْهُ وَ إِنْ يُهْلِکُونَ إِلاَّ أَنْفُسَهُمْ وَ ما يَشْعُرُونَ «26»
بعد از آن در بيان عناد و اصرار ايشان در کفر مى‌فرمايد:
وَ هُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ: و کافران باز مى‌دارند مردمان را از ايمان به پيغمبر خاتم صلى اللّه عليه و آله وَ يَنْأَوْنَ عَنْهُ: و خود دور مى‌شوند از او، يعنى نه خود ايمان مى‌آورند و نه ديگران را مى‌گذارند ايمان آرند. وَ إِنْ يُهْلِکُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ: و
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 247
هلاک نمى‌کنند کفار به نهى نمودن و دور ساختن از ايمان مگر نفوس خود را وَ ما يَشْعُرُونَ: و نمى‌دانند و ادراک نکنند که آن هلاک، تعدى به غير ايشان نکند. بعضى مخالفين آيه را در شأن حضرت ابى طالب دانند، لکن کذب، و از درجه اعتبار ساقط است زيرا:
1- آيه شريفه معطوف است بر آيات سابقه، و معطوف عليه لاحق دلالت مى‌کند بر عدم صحت اين قول، چه همه آن در ذم کفار است که معاند حضرت رسالتند.
2- اجماع اهل بيت بر ايمان حضرت ابى طالب و اجماع ايشان، حجت است.
3- از ابن عمر مروى است: روز فتح مکه ابو بکر پدر خود ابو قحافه را که کور و پير فانى شده بود خدمت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله آورد و مسلمان شد.
حضرت فرمود: چرا اين پير را در رنج انداختى و بدينجا آوردى؟ گفت: خواستم تا خدا او را اجر دهد به خدائى که تو را به حق مبعوث ساخته، که فرح من به اسلام ابى طالب بيشتر بود از اسلام پدر خود، و من به جهت روشنى چشم و خشنودى تو التماس کردم از پدرم. حضرت فرمود: راست گفتى. «1» اين حديث دلالت تمام دارد بر اسلام ابى طالب.
تتمه- احاديث نيز بسيار وارد شده:
1- در کتاب کافى از حضرت صادق عليه السّلام فرمود: مثل ابى طالب، مثل اصحاب کهف است در هنگامى که پنهان نمودند ايمان را و ظاهر کردند کفر را. پس عطا فرمود خداى تعالى، اجر ايشان را دو مرتبه. «2» 2- روايت شده عباس بن عبد المطلب در مدينه خدمت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله عرض نمود: چه اميد دارى براى ابى طالب؟ فرمود: اميد دارم براى او تمام خير را از خداى تعالى. «3»
«1» مجمع البيان ج 2 ص 287.
«2» اصول کافى، جلد اوّل، کتاب الحجّة، صفحه 448، حديث 28.
«3» بحار الانوار، جلد 35، صفحه 109، حديث 38.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 248
3- مروى است «1» مردى از شيعه به نام ابان بن ابى محمود نوشت خدمت حضرت رضا عليه السّلام: فدايت شوم، بتحقيق شک دارم در اسلام ابى طالب.
حضرت جواب مرقوم فرمود آيه «وَ مَنْ يُشاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ» «2» تا آخر: و بعد بدرستى که اگر اقرار نکردى به ايمان ابى طالب، مى‌باشد بازگشت تو به سوى آتش.
4- حضرت صادق عليه السّلام فرمود: اوّلين جماعتى که برپا شد، چنين بود که پيغمبر صلى اللّه عليه و آله نماز مى‌خواند و امير المؤمنين عليه السّلام با او بود. در آن هنگام عبور کرد ابو طالب، و حال آنکه جعفر با او بود. فرمودى: اى پسر من، نماز بگزار عقب پسر عم خود. پس چون پيامبر ملتفت شد، مقدّم داشت آن دو را، و برگشت ابو طالب به حالت سرور، و ابياتى انشاد کرد. «3»