تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَيَحْزُنُکَ الَّذِي يَقُولُونَ فَإِنَّهُمْ لا يُکَذِّبُونَکَ وَ لکِنَّ الظَّالِمِينَ بِآياتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ (33)
شأن نزول- اخنس ابو جهل را ملاقات، گفت: چه مىگوئى در حق محمّد بن عبد اللّه صلى اللّه عليه و آله آيا در ادعاى خود صادق است يا کاذب. حالا کسى مطلع نيست تا اگر راست گوئى با تو محاجه کند. ابو جهل گفت: محمّد راستگو، و آنچه به ما مىرسد آسمانى است نه شيطانى، اما اگر به نبوت او اعتراف کنيم، محظور لازم آيد و تمام عزّ و شرف که اهل حرم بدان ممتازند از لوى و سقايه عمارت مسجد، بآل اقصى تعلق دارد، اگر نبوت نيز به ايشان باز
«1» نهج البلاغه، خطبه 186 (طبع عبده)
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 256
گردد پس ساير قريش يک مرتبه محروم مىمانند؛ آيه شريفه نازل شد: «1» قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَيَحْزُنُکَ الَّذِي يَقُولُونَ: بتحقيق بسيار مىدانيم و مىبينيم شأن چنين است که هر آينه محزون و غمگين مىگرداند تو را آنچه مىگويند کفار در باب تکذيب تو، و تو را گاهى شاعر و ساحر، و زمانى کاهن و مجنون لقب مىنهند و ايشان را ما بجز ايشان مىرسانيم فَإِنَّهُمْ لا يُکَذِّبُونَکَ: پس بدرستى که ايشان تکذيب نمىکنند تو را؛ در حقيقت و باطنا، به راستى تو معترفند. در معنى اين آيه چند وجه گفتهاند: 1- تکذيب نکنند تو را به قلوب خود از حيث اعتقاد، اگرچه ظاهر سازند تکذيب تو را به جهت عناد. و اين قول اکثر مفسران و شأن نزول مؤيد اينست. 2- تکذيب نمىکنند به حجت و متمکن نيستند بر ايراد برهان به آنچه به تو نسبت دادهاند، و مؤيد اينست فرمايش امير المؤمنين عليه السّلام «المراد بها انّهم لا يأتون بحقّ هو احقّ من حقّک» «2» 3- تو را کاذب، تصديق نکنند. 4- تو را به کذب نسبت نمىتوان داد در آنچه به آنها مىآورى، زيرا تو نزد ايشان امين و صدوقى، بلکه قصدشان در دفع آنچه ارائه دهى و مىگوئى، تکذيب آيات الهى است. وَ لکِنَّ الظَّالِمِينَ بِآياتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ:
و لکن کافرين به آيات الهى که قرآن و ساير معجزات است انکار و جحد مىکنند از روى عناد و لجاج، و حال آنکه کافر و جاحد به آيات سبحانى، موجب عذاب اليم خواهد شد.