اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَقَد کُذِّبَت رُسُل‌ٌ مِن قَبلِک‌َ فَصَبَرُوا عَلي ما کُذِّبُوا وَ أُوذُوا حَتّي أَتاهُم نَصرُنا وَ لا مُبَدِّل‌َ لِکَلِمات‌ِ اللّه‌ِ وَ لَقَد جاءَک‌َ مِن نَبَإِ المُرسَلِين‌َ (34)
و هراينه بتحقيق تکذيب شدند رسولاني از قبل از شما پس صبر نمودند آن رسولان
جلد 7 - صفحه 54
بر آنچه که تکذيب شدند و اذيت ديدند تا زماني که نصرت ما شامل حال آنها شد و نيست تغيير و تبديلي از براي کلمات خداوند و هرآينه بتحقيق آمد تو را از خبر فرستادگان.
وَ لَقَد کُذِّبَت رُسُل‌ٌ مِن قَبلِک‌َ اينکه وجه دوم است و شاهد بر دعوي ما است که اشاره شد که همين نحو که تو را تکذيب کردند انبياء قبل را هم تکذيب نمودند مثل نوح، هود، صالح، لوط، شعيب، موسي و غير آنها و همين نحو که آنها فَصَبَرُوا عَلي ما کُذِّبُوا تو هم بايد صبر کني وَ أُوذُوا همين نحو که آنها بر اذيتهاي قوم صبر نمودند تو هم بايد بر اذيت اينها صبر کني حَتّي أَتاهُم نَصرُنا تا زماني که نصرت ما شامل حال آنها شد تو را هم خواهيم نصرت نمائيم و چنانچه قوم آنها را که تکذيب مينمودند و اذيت ميکردند هلاک کرديم مکذبين و موذين تو را هم هلاک خواهيم کرد وَ لا مُبَدِّل‌َ لِکَلِمات‌ِ اللّه‌ِ برنامه‌هاي الهي تغييرپذير نيست وعده‌هاي او تخلف پيدا نميکند البته نصرت ما شامل حال شما هم ميشود و شرّ آنها هم از سر شما رفع خواهد شد و آنها بعقوبت اعمال زشت خود از تکذيب و اذيتها که بر تو روا داشتند خواهند گرفتار شد هم در دنيا و هم در آخرت و قيامت.
صبر تلخ آمد و ليکن عاقبت || ميوه شيرين دهد پر منفعت
الصبر مفتاح الفرج
وَ لَقَد جاءَک‌َ مِن نَبَإِ المُرسَلِين‌َ در بسياري از آيات بتو رسيد که قوم نوح گرفتار غرق و قوم هود گرفتار باد و قوم صالح گرفتار صاعقه و قوم لوط گرفتار خسف و حجاره و قوم شعيب گرفتار صيحه و قوم موسي گرفتار رود نيل و هکذا.
تنبيه- بسياري از امور است چه امر دين و چه امر دنيا و چه از امور باطنيه و چه از امور ظاهريه که بدون صبر تحقق‌پذير نيست مثل اطاعت تا صبر بر مشاق
جلد 7 - صفحه 55
عبادت نباشد و تقوي تا صبر بر ترک محرمات نباشد و ورع تا صبر بر اجتناب از غير مشروعه و زهد تا صبر بر ترک زخارف دنيوي نباشد و شجاعت تا صبر بر مقاومت در مقابل دشمن نباشد و هدايت و حلم تا صبر بر گفتار جهال نباشد و تجارت تا صبر بر زحمت معامله نباشد و صنعت تا صبر بر مشاق کسب نباشد و هکذا لذا از امير المؤمنين عليه السّلام است که فرمودند
(عليکم بالصبر فان‌ّ الصبر من الايمان کالرأس من الجسد و لا خير في جسد لا رأس معه و لا في ايمان لا صبر معه)
نهج البلاغه، و خداوند امر فرمود نبي‌ّ خود را فَاصبِر کَما صَبَرَ أُولُوا العَزم‌ِ مِن‌َ الرُّسُل‌ِ احقاف آيه 54، و فرمود فَاصبِر صَبراً جَمِيلًا معارج آيه 5، و غير اينها از آيات و اخبار در اهميت صبر و فوائد و مثوبات آن.