اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل أَ رَأَيتَکُم إِن أَتاکُم عَذابُ اللّهِ أَو أَتَتکُمُ السّاعَةُ أَ غَيرَ اللّهِ تَدعُونَ إِن کُنتُم صادِقِينَ (40)
بگو اي رسول اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم بکسي که در ضلالت افتاده که شما کفار صمّ بکم اگر آمد شما را عذاب الهي يا آمد شما را ساعت قيامت آيا غير خدا را ميخوانيد اگر هستيد راستگو.
قُل أَ رَأَيتَکُم اينکه جمله سبب اشکال عويصي شده زيرا اگر خطاب بجمع باشد بايد گفت ا فرأيتم و اگر مفرد باشد ا فرأيت لذا مفسرين گفتند کلمه کم منسلخ از معناي اسميت است فقط حرف خطاب است مثل کاف در ذلک و تلک و ذاک اشاره بجمع است لکن ممکن است گفته شود که مراد اينکه باشد که آيا شما خودتان را ميبينيد که چه ميگوييد يا چه ميکنيد نظير کلام امير (ع) در دعاء کميل
(ا فتراک معذبي بنارک) (ا فتراک سبحانک يا الهي و بحمدک.)
توضيحا ا رايت فعل است داراي دو مفعول و فاعل ارايت راجع بمن است در آيه قبل مَن يَشَأِ اللّهُ يُضلِلهُ يعني اي کسي که در ضلالت هستي آيا خود و اهل ضلال را ميبيني إِن أَتاکُم اگر آمد شما را عَذابُ اللّهِ مراد بليات دنيويست که بر امم سابقه نازل ميشد از غرق و خسف و صاعقه و صيحه و امثال آنها أَو أَتَتکُمُ السّاعَةُ قيامت که يکي از اسامي قيامت ساعة است أَ غَيرَ اللّهِ تَدعُونَ
جلد 7 - صفحه 64
مفعول ثاني است يعني آلهه شما در موقع نزول عذاب يا در روز رستاخيز بفرياد شما نخواهند رسيد و جز خداوند دادرسي نيست إِن کُنتُم صادِقِينَ که اصنام را مؤثّر و آلهه ميدانيد بايد فريادرس شما باشند و بتوانند دفع عذاب از شماها نمايند با اينکه خود آنها هم با شماها در جهنم وارد خواهند شد إِنَّکُم وَ ما تَعبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ انبياء آيه 98.