اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل أَ رَأَيتَکُم إِن أَتاکُم عَذاب‌ُ اللّه‌ِ بَغتَةً أَو جَهرَةً هَل يُهلَک‌ُ إِلاَّ القَوم‌ُ الظّالِمُون‌َ (47)
بگو اي پيغمبر آيا بشما کفار و مشرکين نشان دهم و اعلام کنم که اگر آمد شما را عذاب الهي (صيحه و صاعقه و خسف و غيره و امراض مهلکه مثل وباء و طاعون و تسلط ظالم و امثال اينها) بناگاه يا بعلانيه آيا هلاک ميکند مگر قوم ظالمين را.
قُل أَ رَأَيتَکُم ارائه نشان دادن است و رؤيت ديدن است و اطلاق ميشود برؤيت بچشم قلب که درک کنند و بفهمند و علم پيدا کنند مثل قضاياي سابقين که بتوسط کتب تواريخ و اخبار متواتره و آيات قرآني و اخبار معصومين انسان علم پيدا ميکند و همچنين اخبار از آينده مثل معاد و خصوصيات قيامت و قبر و عالم برزخ که بوسيله آيات و اخبار معرفت پيدا ميشود و در مقام خبر از پيش‌آمد است.
إِن أَتاکُم بسبب کفر و شرک و مخالفت نبي و ارتکاب معاصي که موجب شود عَذاب‌ُ اللّه‌ِ را و اينکه عذاب هم دو قسم است يک قسم اينکه آثار قبلي ندارد مثل موت، فجأه، صيحه، صاعقه، حدوث امراض مهلکه، خسف، زلزله اينها را بَغتَةً ميگويند و يک قسم آثار قبلي دارد که مشاهده ميشود مثل ابرهايي که ظاهر شد بر قوم عاد که گفتند هذا عارِض‌ٌ مُمطِرُنا بَل هُوَ مَا استَعجَلتُم بِه‌ِ رِيح‌ٌ فِيها عَذاب‌ٌ أَلِيم‌ٌ احقاف آيه 23، و نيز ميفرمايد سَخَّرَها عَلَيهِم سَبع‌َ لَيال‌ٍ وَ ثَمانِيَةَ أَيّام‌ٍ حُسُوماً فَتَرَي القَوم‌َ فِيها صَرعي کَأَنَّهُم أَعجازُ نَخل‌ٍ خاوِيَةٍ حاقه آيه 7 و 8، و بسياري از موارد ديگر و اينکه قسم را تعبير فرموده أَو جَهرَةً اشکال- جهر مقابل اخفات است چرا بغتة فرموده جواب- چون بغتة در حال غفلت و عدم توجه است در حکم اخفات است و اگر تعبير بخفيه نموده بود توهم ميشد که مخفيانه نازل شده.
جلد 7 - صفحه 73
هَل يُهلَک‌ُ استفهام تقريري است يعني لا يهلک إِلَّا القَوم‌ُ الظّالِمُون‌َ کساني که بانبياء و مؤمنين ظلم کردند در ايذاء و تکذيب و قتل و امثال اينها.
اشکال- اغلب موارد که اينکه نوع عذابها نازل ميشد کساني که ايمان آورده و بي‌تقصير بودند آنها را هم دامن‌گير ميشد.
جواب- اولا اينکه دعوي بر خلاف واقع است زيرا در آيات شريفه در امم سابقه بسيار داريم که ميفرمايد ما مؤمنين را نجات داديم و ديگران را عذاب نموديم و ثانيا اگر عذاب دامن‌گير مؤمنين شد آنهم براي تقصير و معاصي که مرتکب شدند از ترک امر بمعروف و نهي از منکر و مداهنه با کفار چنانچه در حق قوم شعيب گفتند.
و ثالثا اگر بي‌تقصير باشند خداوند اجر کامل بآنها خواهد داد که آنها راضي و خوشنود شوند مثل بلاهايي که بر انبياء ميرسد و ما در مجلد اول کلم الطيب در باب عدل حکم و مصالح نزول بليات را مفصلا بيان کرده‌ايم رجوع بآنجا شود