تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ أَنْذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخافُونَ أَنْ يُحْشَرُوا إِلى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهِ وَلِيٌّ وَ لا شَفِيعٌ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ (51)
بعد از تقديم بيّنات، امر به انذار فرمايد:
وَ أَنْذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخافُونَ: و بترسان به آنچه وحى مى‌شود به تو آنان را که به جهت کثرت زلل و تقصير مى‌ترسند أَنْ يُحْشَرُوا إِلى رَبِّهِمْ: اينکه حشر شوند به سوى جزاى پروردگار خود. اگرچه وعظ قرآن عام است نسبت به عموم مکلفين، اما اينجا تخصيص نموده به ترسندگان؛ زيرا قلب پندپذير و گوش شنوا ايشان راست. مراد ترسندگان عام است: از مؤمنان مفرط در عمل و مقصر، يا اميدواران به قيامت و حشر، خواه مؤمن باشند يا کافر، مقر به حشر يا متردد در آن، چه انذار
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 278
مؤثر است همه ايشان را به خلاف جازمان به محال بودن آن، و مؤيد اينست که حضرت صادق «1» عليه السّلام در تفسير اين آيه فرمود: انذر بالقرآن من يرجون الوصول الى ربّهم ترغبهم فيما عنده فانّ القرآن شافع مشفّع لهم. انذار نما به قرآن کسى را که اميد دارد رسيدن به جزاى پروردگار، و ترغيب نما ايشان را در آنچه نزد الهى است از ثواب. پس بدرستى که قرآن شفاعت کننده، و قبول شده شفاعت او براى آنها.
لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهِ وَلِيٌّ وَ لا شَفِيعٌ: نيست ترسندگان را به جز خدا دوستى که متولى امور ايشان باشد در دارين، و نه شفاعت کننده که ايشان را از عذاب هر دو سراى برهاند. پس اى پيغمبر، خائفان را که به اين صفات متصفند بترسان لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ: از براى اينکه بپرهيزند. امير المؤمنين عليه السّلام در ذيل خطبه‌اى مى‌فرمايد: وصيت مى‌کنم شما را اى بندگان خدا به تقوى و پرهيزکارى و ترس از خدا، آن تقوائى که به آن حاصل مى‌شود توشه راه آخرت، و به آنست بازگشت بسوى حضرت عزّت، زادى است رساننده به مقصود، و پناهى است رهاننده از عذاب روز موعود، فراخواند به آن تقوى شنواننده‌ترين خوانندگان که سيد المرسلين صلى اللّه عليه و آله است، و نگاهداشت آن تقوى را بهترين نگهبان «2»؛ اشاره به نفس نفيس خود حضرت باشد.