اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل إِنِّي نُهِيتُ أَن أَعبُدَ الَّذِينَ تَدعُونَ مِن دُونِ اللّهِ قُل لا أَتَّبِعُ أَهواءَکُم قَد ضَلَلتُ إِذاً وَ ما أَنَا مِنَ المُهتَدِينَ (56)
بگو اي پيغمبر اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم بدرستي که من نهي شدهام يعني خداوند مرا نهي فرموده اينکه عبادت کنم کساني را که شما ميخوانيد از غير خدا از بتها و ملائکه و جنّ و انبياء يعني آنها را آلهه خود ميدانيد و پرستش ميکنيد بگو من متابعت هواهاي شما را نميکنم زيرا اگر متابعت کنم گمراه شدهام و از هدايت شدگان نباشم.
قُل إِنِّي نُهِيتُ کأنّه کفار و مشرکين تقاضا کرده بودند از آن حضرت که
جلد 7 - صفحه 87
دست از توحيد بردارد و با آنها موافقت کند در شرک و براي قطع طمع آنها ميفرمايد که خداوند نهي اکيد کرده از شرک سرتاسر قرآن اولين نهي الهي از شرک است وَ قَضي رَبُّکَ أَلّا تَعبُدُوا إِلّا إِيّاهُ اسري آيه 24 لا تُشرِک بِاللّهِ لقمان آيه 12، و غير اينها از آيات شريفه و اينکه کلام اشاره باينست که مشرکين ميگفتند که خدا ما را امر کرده بعبادت اينها.
أَن أَعبُدَ الَّذِينَ تعبير بالذين براي شمول عبده ملائکه و جن و انبياء است حتي بتپرستها توهّم ميکردند که بتها صورت ملائکه و کواکب و امثال اينها است تَدعُونَ مِن دُونِ اللّهِ شامل عبده شمس و عبدة نار و اشجار و احجار و فلزات و کواکب و ملائکه و انبياء و غير اينها ميشود هر چه غير از خداوند عالم است.
قُل لا أَتَّبِعُ أَهواءَکُم کنايه از اينکه عبادت غير خدا از روي هواي نفس است و مدرک و حجتي از براي آنها نيست قَد ضَلَلتُ إِذاً عبادت غير خدا ضلالت و گمراهيست وَ ما أَنَا مِنَ المُهتَدِينَ کسي را که خداوند اولين خلقت او نور مقدس او بوده و در همان عالم جميع کمالات و علوم باو افاضه شده و تمام انبياء و ملائکه از پرتو نور او هدايت يافته چگونه ممکن است در ظلمت جهل و شرک و ضلالت قدم بردارد