اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَقَد أَنزَلنا إِلَيک‌َ آيات‌ٍ بَيِّنات‌ٍ وَ ما يَکفُرُ بِها إِلاَّ الفاسِقُون‌َ (99)
(و هر آينه بتحقيق ما نشانه‌هاي آشکارا بر تو نازل نموديم بآنها کافر نميشوند مگر فاسقان.
لام براي قسم و قد براي تقريب ماضي بحال و ثبوت و تحقق آنست و جمله جواب قسم است و مراد از آيه نشانه است بر امري که مقصود و مدعاي شخص است مانند دليل که بر اثبات مدّعا و يا حجّت که براي اسکات خصم آورده ميشود
1- سوره اعراف آيه 134
2- سورة البقره آيه 52
جلد 2 - صفحه 121
و معجزات صادره از انبياء از همين قبيل است چون کاريست که از قدرت بشر و قواعد طبيعي و علوم صنعتي خارج و بر خلاف عادت است بلکه فعل الهي است که بدست پيغمبر او جاري ميشود براي اينکه نشانه باشد که از جانب خدا فرستاده شده، و در اينجا مراد نشانه‌هايي است که دلالت دارد بر نبوت پيغمبر اسلام و صدق دعوي او، و بينات صفت آيات است و اينکه کلمه مأخوذ از بآن بمعني ظهر است و آيات بينات يعني نشانه‌هايي که واضح و هويداست و همه کس ميفهمد زيرا نشانه و علامت شيئي ممکن است واضح و روشن بوده باشد و دلالتش بر شيئي مقصود احتياج بمقدمات مشکله نداشته باشد اينکه چنين نشانه را آيه بينه گويند و ممکن است باين وضوح نبوده و فهم آن احتياج بمقدماتي داشته باشد که اهل دانش و بينش و فراست در مي‌يابند و معجزات انبياء غالبا از قسم اول است و لذا در قرآن از معجزات آنان بآيات بينات تعبير فرموده و مراد از آيات بينات در اينجا يا خصوص قرآن است که از جهات کثيرة معجزه و دليل بر صدق نبوت پيغمبر اسلام است چنانچه در مقدمه متذکر شديم و يا قرآن بضميمه ساير معجزات اوست که در کلم الطيب بيان مبسوطي درباره آنها نموده‌ايم«1» وَ ما يَکفُرُ بِها إِلَّا الفاسِقُون‌َ فسق در لغت بمعني «خروج الشي‌ء عن الشي‌ء علي وجه الفساد» است و فاسق کسي است که از طاعت خدا خارج شده باشد و در بسياري از آيات قرآن اطلاق فاسق بر کافر شده چنانچه قبلا متذکر شده‌ايم و اينکه از آن جهت است که فسق مانند ايمان و تقوي که مقابل آنست داراي مراتب مختلف ميباشد و هر گاه بمرتبه برسد که آيات الهي را تکذيب نموده و زير بار پيغمبران خدا نرود کفر خواهد بود چنانچه ميفرمايد:
ثُم‌َّ کان‌َ عاقِبَةَ الَّذِين‌َ أَساؤُا السُّواي أَن کَذَّبُوا بِآيات‌ِ اللّه‌ِ«2»
1- صفحه 305- 306 تا 359
[.....]
2- سوره روم آيه 9
جلد 2 - صفحه 122
پس مفاد آيه اينست که بآيات الهي کساني کافر ميشوند که متوغل در نافرماني حق و منهمک در معاصي الهي باشند و فسق و بيرون رفتن از اطاعت خداوند ديده باطن و دل آنها را کور نموده بحدي که آيات الهي در آنها تأثير نميکند.