اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل‌ِ اللّه‌ُ يُنَجِّيکُم مِنها وَ مِن کُل‌ِّ کَرب‌ٍ ثُم‌َّ أَنتُم تُشرِکُون‌َ (64)
بگو خداوند نجات ميدهد شما را از اينکه ظلمات و از هر کرب و محنتي پس از اينکه شما شرک ميآوريد.
قُل‌ِ اللّه‌ُ يُنَجِّيکُم هر بنده در تمادي عمر خود بسيار مواقع را مشاهده کرده که نزديک بهلاکت رسيده و تمام دربها بروي او بسته شد، و تمام اسباب نجات منقطع شده و فقط حفظ الهي او را نجات بخشيده و در آن حال نذوراتي دارد و معاهداتي با خدا مينمايد و توبه ميکند و عازم بر انجام وظيفه عبوديت ميشود لکن پس از نجات همه اينها را فراموش ميکند و بهمان طريقه فاسده خود مشي ميکند وَ إِذا مَس‌َّ الإِنسان‌َ الضُّرُّ دَعانا لِجَنبِه‌ِ أَو قاعِداً أَو قائِماً فَلَمّا کَشَفنا عَنه‌ُ ضُرَّه‌ُ مَرَّ کَأَن لَم يَدعُنا إِلي ضُرٍّ مَسَّه‌ُ يونس آيه 13.
منها مرجع ضمير ظلمات است که در آيه قبل فرموده وَ مِن کُل‌ِّ کَرب‌ٍ
جلد 7 - صفحه 100
کرب بلا و محنت و شدّت است و اقسام بليات بسيار است: بلاي فقر، تصادفات، امراض صعبه، گرفتار ظالم و سارق شدن، فراق احبّه، اضطراب خيال، خوف از پيش‌آمدها و غير اينها که خداوند در مورد خود از بنده‌گانش دفع بليات و کشف کربات و رفع مضرات فرموده و مع ذلک اينکه انسان خيره سر دست از کردار زشت خود بر نميدارد و متنبه نميشود و بهمان عقيده فاسده خود باقي ميماند ثُم‌َّ أَنتُم تُشرِکُون‌َ همان بت‌پرستي با اينکه ميداند که اينکه بتها خردلي از آنها بروز و ظهوري در انجاح مقاصد و کشف کربات ندارند و همين معامله خداوند حجت را بر بنده تمامتر کند و عقوبتش بيشتر گردد. و همين استدراج است تا معاصي آنها بيشتر شود و طغيان آنها زيادتر گردد.