تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ کَذلِکَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَکُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لِيَکُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ (75)
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 311
وَ کَذلِکَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَکُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ: و چنانچه او را بينا گردانيدم بر ضلالت و گمراهى قوم، همچنين نشان داديم ابراهيم را آثار ربوبيت و ملک يا عجائب و بدايع آسمانها و زمينها را از ذروة عرش تا تحت الثرى بر او منکشف شد تا استدلال کند بر قدرت کامله سبحانى وَ لِيَکُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ: و تا باشد از تصديق‌کنندگان در علم استدلالى. در اخبار صحيحه معتبره بسيار از ائمه اطهار مروى است که در تفسير اين آيه فرمودند: ديده ابراهيم عليه السّلام را آنقدر قوت دادند که از آسمانها گذشت و گشودند براى او موانع را از زمين، تا ديد زمين را و آنچه در زير زمين است و آسمانها را از ملائکه و ديد عرش و کرسى و آنچه فوق عرش و کرسى بود. و چنين کردند نسبت به حضرت ختمى مرتبت صلّى اللّه عليه و آله و هر امام از امامان شما بيشتر از آنچه به حضرت ابراهيم عليه السّلام نمودند. «1» شرح واقعه- حضرت ابراهيم عليه السّلام در زمان نمرود بن کنعان و از زمان ايجاد آدم تا ولادت او 2607 سال و نمرود از فرزندان سام بن نوح است. مروى است چهار نفر پادشاه تمام روى زمين شدند: دو کافر نمرود و بخت النصر، و دو مسلمان سليمان و ذو القرنين. و اوّل کسى که تاج به سر نهاد نمرود و همه مردم را به عبادت خود امر نمود؛ پايتختش بابل و سفير به اطراف براى دعوت مى‌فرستاد.
چون مدتى بر اين منوال گذشت شبى در خواب ديد کوکبى از افق بلد طلوع که شعشعه جمال او نور شمس و قمر را نابود کرد. از غايت فزع بيدار و حکما را طلبيد. تعبير نمودند در اين سال مولودى خجسته طالع، ظاهر شود که هلاک تو و مملکت تو به دست او باشد. و هنوز اين مولود از مستقر صلب به مستودع رحم نپيوسته، نمرود فرمان داد به تفريق زنان و مردان و بر هر ده نفر زن، موکلى مقرر تا هر مولود پسر متولد شود او را بکشد.
«تارخ» يکى از مقربان نمرود، شبى با زوجه خود مخفيانه خلوت و او حامله شد. به حضرت ابراهيم صبح کاهنان خبر دادند ديشب نطفه او مستقر شد.
«1» مجمع البيان ج 2 ص 322 (روايت از امام باقر عليه السّلام)
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 312
نمرود در غضب امر نمود قابله‌ها تفحص احوال زنان، هر که اثر حمل دارد بکشند. تجسس نمودند، مادر ابراهيم اثر حمل نداشت، از او گذشتند تا وقت وضع حمل نزديک شد. بترسيد، پس در شب تنها از شهر خارج و در غارى داخل و حضرت ابراهيم متولد شد. او را در خرقه پيچيده همانجا گذارد و درب غار را به سنگ مسدود و برگشت. حق تعالى مقرر فرمود که انگشت خود را مى‌مکيد شير از آن تناول مى‌نمود و هر روز به قدر هفته، و هر هفته به قدر ماه، و هر ماه به قدر سال ديگران بزرگ مى‌شد. بعد از پانزده ماه از غار بيرون آمد.