تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بازِغاً قالَ هذا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قالَ لَئِنْ لَمْ يَهْدِنِي رَبِّي لَأَکُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّينَ (77) تفسير اثنا عشرى، ج‌3، ص: 313 فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بازِغاً: پس وقتى ديد ماه را در حالتى که برآينده و ابتدا کننده بود در طلوع، و گروهى از ماه‌پرستان به مشاهده قرص قمر به سجده افتادند، قالَ هذا رَبِّي‌: گفت ابراهيم بر سبيل استفهام يا به عزم قوم، آيا اين است پروردگار من‌ فَلَمَّا أَفَلَ‌: پس چون روى به غروب نهاد، يعنى از خط نصف النهار به طرف مغرب ميل نمود قالَ لَئِنْ لَمْ يَهْدِنِي رَبِّي‌: گفت اگر هدايت ننمايد مرا پروردگار من به معرفت خود، يا تمکين و نظر صائب عطا نفرمايد لَأَکُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّينَ‌: هر آينه باشم من از گروه گمراهان. مقصود حضرت اظهار عجز نفس خود و ارشاد قوم و استعانت به پروردگار خود نمود در درک حق، چه مهتدى به حضرت سبحان نتوان شد مگر به توفيق و الطاف او، و به اين بيان تنبيه قوم نمود که قمر نيز متغير الحال و صلاحيت الوهيت ندارد و هر که آن را معبود قرار دهد البته گمراه است. غرض حضرت ابراهيم آنکه خطا و جهل ايشان را تنبيه فرمايد، ناگاه صبح طالع شد.