تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بازِغاً قالَ هذا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قالَ لَئِنْ لَمْ يَهْدِنِي رَبِّي لَأَکُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّينَ (77) ترجمه‌ پس چون ديد ماه را طلوع کننده گفت اين پروردگار من است پس چون پنهان شد گفت هر آينه اگر هدايت ننمايد مرا پروردگارم خواهم بود البته از گروه گمراهان‌ تفسير حضرت ابراهيم (ع) بعد از ابطال مذهب ستاره پرستان بيکى از وجوه مذکوره در آيه قبل در بدو طلوع ماه فرمود اين پروردگار من است و چون غائب شد براى اشعار باستدلال سابق که تغيّر و زوال دليل بر حدوث و امکان است و بنابر اين نمى‌شود ماه خدا باشد اظهار عجز فرمود از معرفت حق بدون هدايت ربّ و تصريح فرمود که پرستش غير حق موجب ضلالت و گمراهى است و عيّاشى ره از صادقين عليهما السلام نقل نموده که مراد آنستکه اگر هدايت خدا نباشد من از فراموش کنندگان ميثاق خواهم بود و ظاهرا مراد عهد ازلى است بر توحيد که نسبت بانبياء اولو العزم تاکيد شده است در هر حال باين وسيله ابطال فرمود مذهب ماه پرستان را و ارشاد فرمود آنها را بآنکه از خدا بخواهند هدايت خودشان را بدين حق تا خداوند اجابت فرمايد ..