تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ حَنِيفاً وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِکِينَ (79)
چون ابراهيم عليه السّلام از قوم تبرى نمود متوجه موجد و مبدع آن شده گفت:
إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ: بدرستى که خالص گردانيدم دين، يا متوجه ساختم وجه يا قلب خود را لِلَّذِي فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ: مر ذات مقدسى را که از محض قدرت خود خلق فرموده آسمانها و زمينها را حَنِيفاً: در حالتى که ميل کنندهام از همه اديان باطله به دين حق و توحيد وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِکِينَ: و نيستم من از شرکآرندگان. اين دليل است بر وجود تقديم تبرى بر تولا، و کلمه طيّبه اخلاص. نيز مصرح است بر آنکه اول طريق توحيد را از خار و خاشاک شرک پاک کن تا سلطان الا اللّه به او متوجه، و در صدر دل بر مسند جان قرار گيرد.
تتمه- در تفسير منير- چون حضرت ابراهيم عليه السّلام به شهر آمد، او را نزد نمرود بردند. و او مردى بدشکل بود. ابراهيم عليه السّلام او را ديد بر تخت نشسته و غلامان نيکو منظر و کنيزان پرىپيکر اطراف تخت او صف کشيده.
پرسيد: اين کيست؟ گفتند: خداى همه باشد. پرسيد: اطراف او چه کسانند؟
گفتند: خلقان اويند، ابراهيم عليه السّلام تبسم نمود فرمود: چگونه خدائى است که ديگران را بهتر و خوبتر از خود خلق کرده، بايستى خدا از مخلوق بهتر و والاتر باشد. خلاصه، ابراهيم عليه السّلام هميشه خدمت بتان مىنمود و ريسمان به پاى آنها بسته، به روى زمين کشيدى و بر کنار آب آوردى و به سخريه و تهکّم گفتى: ما لکم لا تأکلون. ما لکم لا تشربون و پيوسته عابدين آنها را
«1» سوره انعام، آيه 83.
تفسير اثنا عشرى ج3 317
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 317
سرزنش نمودى.