تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يَلْبِسُوا إِيمانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولئِکَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَ هُمْ مُهْتَدُونَ (82)
ترجمه
آنانکه ايمان آوردند و نياميختند ايمانشان را بستمى آنگروه مر ايشان را است ايمنى و ايشانند هدايت شدگان.
تفسير
حضرت ابراهيم (ع) چون عالم منصفى را ميان آنها نديد که جواب از سؤال او بدهد ناچار خود جواب خود را فرمود که آنانکه ايمان بتوحيد خداوند قادر آوردند و آلوده ننمودند ايمان خود را بعبادت بت که بزرگترين ظلم بنفس است باين عنوان که عبادت بتان موجب تقرب بخدا است در وادى امن و امان الهى مستقرند و مخصوص بهدايت پروردگارند در مجمع از امير المؤمنين (ع) نقل نموده که اين آيه متمم قول حضرت ابراهيم (ع) است و از ابن مسعود روايت شده است که چون اين آيه نازل شد بر مردم گران آمد و از حضرت رسول (ص) سؤال نمودند که کدام يک از ما ظلم بنفس ننموديم حضرت فرمود مراد از ظلم در اين آيه آن نيست که شما تصور نموديد اين از قبيل قول لقمان است به پسر خود که گفت شرک نياور بخدا که شرک ظلم عظيم است و عياشى ره از حضرت صادق (ع) روايت نموده است که مراد از ظلم در اين آيه ضلالت و مافوق آنست و نيز از آنحضرت روايت نموده است که پرسيدند آيا زنا از ظلم مذکور در اين آيه محسوب ميشود فرمود خير پناه ميبرم بخدا زانى اگر توبه نمايد توبهاش قبول ميشود ولى کسيکه مداومت بزنا و دزدى دارد و شراب خوار مانند بت پرست است و در روايتى فرموده است که آنها خوارج و اصحابشان هستند و در کافى و عياشى ره از آنحضرت نقل نموده
جلد 2 صفحه 345
است که مراد از ظلم در اين آيه شک است و نيز از آنحضرت روايت نموده است که مراد از نياميختن ايمان بظلم نياميختن ايمان بولايتى است که آورده است آنرا محمد (ص) بولايت فلان و فلان بنظر حقير حاصل جمع بين روايات آنستکه امنيّت از عذاب الهى در دنيا و آخرت و هدايت مخصوص باهل ايمان خالى از شوائب کفر باطنى و ظاهرى است خواه عبادت بت باشد براى تقرب بخدا خواه اصرار بکبائر باشد براى استخفاف بدين خواه خروج بر امام و عروض شک و محبّت اعداء ائمه اطهار باشد که تمام اينها کفر يا در حدود کفر يا محکوم بحکم کفر است و اللّه اعلم ..