تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَکاءَ الْجِنَّ وَ خَلَقَهُمْ وَ خَرَقُوا لَهُ بَنِينَ وَ بَناتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ سُبْحانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يَصِفُونَ (100)
پس البته آيات داله بر وحدانيت الهى، در عقب آن توبيخ اهل شرک و رد ايشان فرمايد:
وَ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَکاءَ الْجِنَ: و قرار دادند براى ذات کبريائى سبحانى
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 343
شرکاء از جن، يعنى به عبادت ملائکه مشغول و گفتند «الملائکة بنات اللّه» و تسميه ايشان به جن به جهت مخفى بودن آنها است. و يا مراد شياطين‌اند که اطاعت آنها مى‌نمودند مانند اطاعت خدا. و يا عبادت بتان نمودند به گمراهى شيطان که خير را نسبت به خدا و شر را نسبت به شيطان مى‌دادند مانند مجوس که مى‌گفتند: يزدان، فاعل خير، و اهريمن فاعل شر مى‌باشد. وَ خَلَقَهُمْ: و حال آنکه مى‌دانند اللّه خالق ايشان است نه جن، و مخلوق مثل خالق نباشد، و لکن از فرط جهالت و حماقت، مخلوق را شريک خدا قرار دهند. و عالمند که حق تعالى ايجاد فرموده ايشان را نه جن، و با اين علم، عبادت غير نمايند وَ خَرَقُوا لَهُ بَنِينَ وَ بَناتٍ: و افترا کردند براى ذات احديت، پسران مانند عيسى و عزير که يهود و نصارى قائل به ابن اللّه بودن آن دو شدند، و همچنين دختران که قريش قائل شدند ملائکه دختران اويند بِغَيْرِ عِلْمٍ: اين عقيده بدون علمى است ايشان را به حقيقت آنچه گويند، و دليلى بر اين مدعى ندارند، بلکه محض ادعا و تقليد است سُبْحانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يَصِفُونَ: پاک و منزه است ذات الهى و متعالى است وجود سبحانى از آنچه توصيف کنند او را که فرزند و شريکى دارد، زيرا ولد يا به ولادت يا به تبنّى است، و هر دو موجب تشبيه، و آن مستلزم نقص و عيب، و حق تعالى از نقص و عيب منزه و مبرا باشد.