اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
اتَّبِع ما أُوحِي‌َ إِلَيک‌َ مِن رَبِّک‌َ لا إِله‌َ إِلاّ هُوَ وَ أَعرِض عَن‌ِ المُشرِکِين‌َ (106)
متابعت کن آنچه که از جانب پروردگارت بسوي تو وحي رسيده که نيست الهي غير از او و اعراض کن از مشرکين.
اتَّبِع تابع مقابل مستقل است لذا اعراض را ميگويند وجود تبعي دارند مقابل جواهر که وجود استقلالي دارند که تعريف کردند عرض را که اذا وجد وجد في الموضوع و جوهر را اذا وجد وجد لا في الموضوع انسان در افعال و گفتار و اعمال خود اگر برأي خود و سليقه خود عمل نمود مثل اکثر مردم امروزه مستقل و مستبد برأي خود است و اگر از روي دستور و فرمان غير است ميگويند فعل او تابع رأي غير است، دستور آمد که پيغمبر تابع ما أُوحِي‌َ باشد وحي القاء بقلب است، اگر از طرف شياطين باشد وحي شيطاني است چنانچه ميفرمايد وَ کَذلِک‌َ جَعَلنا لِکُل‌ِّ نَبِي‌ٍّ عَدُوًّا شَياطِين‌َ الإِنس‌ِ وَ الجِن‌ِّ يُوحِي بَعضُهُم إِلي بَعض‌ٍ زُخرُف‌َ القَول‌ِ غُرُوراً انعام آيه 112، شرحش بيايد. و اگر از جانب خداوند است وحي الهي است که بتوسط روح الامين بقلوب مطهره انبياء القاء ميشود اينکه هم دو قسم است يک قسم دستوراتيست که بر انبياء سلف نازل شده و يک قسم بر خصوص نبي اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم وجود مقدسش مأمور شد بمتابعت آنچه بخود او وحي شد که فرمود ما أُوحِي‌َ إِلَيک‌َ از پروردگار خود مِن رَبِّک‌َ آنچه پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم بفرمايد يا عمل کند يا تقرير نمايد متابعت وحي پروردگار او است مستقل نيست وَ ما يَنطِق‌ُ عَن‌ِ الهَوي إِن هُوَ إِلّا وَحي‌ٌ يُوحي و النجم آيه 3 وَ لَو تَقَوَّل‌َ عَلَينا بَعض‌َ الأَقاوِيل‌ِ لَأَخَذنا مِنه‌ُ بِاليَمِين‌ِ ثُم‌َّ لَقَطَعنا مِنه‌ُ الوَتِين‌َ حاقه آيه 44 لا إِله‌َ إِلّا هُوَ اينکه جمله ممکن است بيان ما أُوحِي‌َ إِلَيک‌َ باشد يعني آن چيزي که وحي شد بسوي تو کلمه توحيد است که اول کلمه که پيغمبر مأمور شد بدعوت دعوت بتوحيد بود که فرمود
(قولوا لا اله الّا اللّه تفلحوا)
و ممکن
جلد 7 - صفحه 164
است علت متابعت باشد که غير پروردگار تو الهي نيست که متابعت آنها لازم باشد بلکه فقط اله منحصر بپروردگار تو است و متابعت وحي او لازم و حتم است و ممکن است جمله مستقله باشد.
وَ أَعرِض عَن‌ِ المُشرِکِين‌َ اعراض از مشرکين سه نحوه است يکي اعراض از عقيده مشرکين است که شرک باشد که مفاد لَئِن أَشرَکت‌َ لَيَحبَطَن‌َّ عَمَلُک‌َ زمر آيه 65، و يکي اعراض از دعوت مشرکين است زيرا اينها ديگر قابل هدايت نيستند و اجابت دعوت تو را نميکنند و اينکه آيه مفاد آيه شريفه فَذَرهُم يَخُوضُوا وَ يَلعَبُوا حَتّي يُلاقُوا يَومَهُم‌ُ الَّذِي يُوعَدُون‌َ زخرف آيه 83 و معارج آيه 42 است و يکي اعراض از معاشرت و مراوده و ملايمت با آنها است چون اميدي در آنها نيست که با شما همراهي داشته باشند و اينکه بعضي گفتند اعراض از مجاهده با آنها است و گفتند اينکه اينکه آيه نسخ شده بآيه وَ قاتِلُوا المُشرِکِين‌َ کَافَّةً کَما يُقاتِلُونَکُم کَافَّةً توبه آيه 36، غلط است.