اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لِتَصغي إِلَيه‌ِ أَفئِدَةُ الَّذِين‌َ لا يُؤمِنُون‌َ بِالآخِرَةِ وَ لِيَرضَوه‌ُ وَ لِيَقتَرِفُوا ما هُم مُقتَرِفُون‌َ (113)
باين وساوس شياطين انسي و جنّي قلوب کساني که ايمان بآخرت ندارند گوش فرا ميدهند و وساوس آنها را مي‌پسندند و کسب ميکنند معاصي و اعمال زشت و عداوت با انبياء و اولياء حق را و بمقام عمل ميگذارند وَ لِتَصغي إِلَيه‌ِ لام مکسوره افاده علت غايي ميکند يعني غرض اينکه اعداء انبياء که شياطين انسي و جني هستند از اينکه وساوس و بيان زخرف قول اينکه است که توجه کنند و بگوش دل بشنوند افئدة جمع فؤاد بمعني قلب است الَّذِين‌َ
جلد 7 - صفحه 177
لا يُؤمِنُون‌َ بِالآخِرَةِ البته کسي که ايمان بيوم القيمة ندارد کافر است اينکه شياطين اينکه نمره اشخاص کافر يعني ساير کفار را نميگذارند که بيايند بفرمايشات انبياء و معجزات صادره از آنها ايمان بياورند و اگر هم در مقام اينکه موضوع برآيند بالقاء شبهات باينها جلوگيري کنند و شبهات اينها در قلوب ساير کفار جاي‌گير شود که اينکه انبياء کذّاب هستند و معجزات آنها سحر و جادو است.
وَ لِيَرضَوه‌ُ و نيز غرض آنها است که مورد پسند اينکه کفار شود چون کسي که معتقد نيست هر کلامي که موافق هواي نفس باشد و سوق بشهوات نفسانيه دهد زود مي‌پسندد و اما کلمات حقه و دستورات دينيه و فرمايشات انبياء اغلب بر خلاف شهوات نفسانيه است و باين زودي کسي زير بار آنها نميرود، در علم اخلاق مثل زدند اضلال مردم و سوق آنها را بطرف شهوات و هوسهاي نفساني مثل سنگيست که از بالاي کوه بخواهند بطرف اسفل ببرند باندک حرکت ميآيد و مثل کلمات حقه مثل سنگي است که بخواهند از پائين کوه ببرند بطرف بالا چه اندازه زحمت دارد باصطلاح اگر سنگي ديوانه در چاه بيندازد صد عاقل نميتوانند بيرون آورند خراب کردن عمارت بدو نفر عمله يک روز انجام ميگيرد ولي ساختمان چه اندازه بنّاء و عمله لازم دارد از اينکه جهت است که اتباع باطل بسيار و اتباع حق قليل هستند وَ لِيَقتَرِفُوا يعني تحصيل و کسب کنند ما هُم مُقتَرِفُون‌َ آنچه را که از آنها اخذ کردند از کفر و شرک و معاصي و اخلاق فاسده و دشمني با انبياء و اولياء و علماء و کساني که تابع حق هستند از مؤمنين.
178