تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ لا تَأْکُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْکَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ إِنَّهُ لَفِسْقٌ وَ إِنَّ الشَّياطِينَ لَيُوحُونَ إِلى أَوْلِيائِهِمْ لِيُجادِلُوکُمْ وَ إِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّکُمْ لَمُشْرِکُونَ (121)
ترجمه
و مخوريد از آنچه ياد کرده نشده است نام خدا بر آن و بدرستيکه آن هر آينه نافرمانى است و بدرستيکه شيطانها هر آينه ميرسانند سرّا بدوستانشان تا مجادله نمايند با شما و اگر اطاعت کنيد ايشانرا همانا شمائيد هر آينه مشرکان.
تفسير
يکى از شرائط تذکيه حيوان آنستکه ذبح کننده در حين عمل يا مقارن با آن نام خداوند را بر زبان جارى نمايد و در صورت تخلّف عمدا آن ذبيحه حرام است ولى سهوا حرام نيست چنانچه در کافى از حضرت صادق (ع) نقل نموده که سؤال شد از آن حضرت از مرديکه ذبح نموده و نام خداوند را ياد ننموده فرمود اگر فراموش کرد هر وقت متذکر شد بگويد بسم اللّه على اوّله و آخره و نيز از آنحضرت روايت فرموده است که چون مسلمان ذبح نمايد و فراموش کند ذکر نام خدا را بخور از ذبيحه او و نام خدا را بزبان جارى نما در وقت خوردن و نيز از آنحضرت نقل نموده است که سؤال نمودند از مردى که ذبح نمود و تسبيح يا تکبير يا تهليل يا حمد نمود خداوند را فرمود اينها همه اسماء خداوند است و بنابر اين بسمله خصوصيّت ندارد بلکه بايد لفظ جلاله را در ضمن کلاميکه مشتمل بر حمد و ثنا باشد ذکر نمايد و اين عمل که نبردن نام خداوند و بردن نام بتان در وقت ذبح است تمرد است يا خوردن از چنين ذبيحه نافرمانى است و شياطين انسى و جنّى وسوسه ميکنند برفقاى خودشان از کفار که با مسلمانان مجادله نمايند در تحريم ميته چنانچه سابقا اشاره شد که مىگفتند چگونه ميشود کشتار خدا که ميته است حرام باشد و کشتار خلق حلال و کسيکه اطاعت نمايد شياطين را و معتقد شود بوسوسه آنها شريک قرار داده است براى خدا در اطاعت و منکر ضرورى کافر است.
جلد 2 صفحه 376