اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ ما تُوعَدُون‌َ لَآت‌ٍ وَ ما أَنتُم بِمُعجِزِين‌َ (134)
محققا آنچه بشما وعده داده شده از آمدن روز قيامت و روز جزاء هرآينه آمدنيست و شما قدرت بر جلوگيري از آن نداريد.
قضايايي که خبر از آينده داده شده دو قسم است يک قسم حتميات است مثل ظهور حضرت بقيّة اللّه عجّل اللّه تعالي فرجه الشريف، و علائم حتميه ظهور و دوره رجعت ائمه طاهرين عليهم السّلام و بعث قيامت و صراط و ميزان و دخول جنت و نار و تطاير کتب و حساب و ساير خصوصيات اينها البته واقع شدني است و تخلف پذير نيست لذا بنون تأکيد ميفرمايد إِن‌َّ ما تُوعَدُون‌َ لَآت‌ٍ و بلام تأکيد، و يک قسم غير حتمي است مثل بسياري از خصوصيات زمان ظهور يا زمان رجعت و بسياري از علائم ظهور و بسياري از خصوصيات صراط و ميزان يا خصوصيات عذابها که قابل تغيير است ممکن است حکمت و مصلحت آن تغيير کند يا بشفاعت با قابليت مغفرت يا بواسطه عمل صالحي و صفت حسنه و امثال اينها، و اينکه خطاب
جلد 7 - صفحه 213
چون بکفار است و آنها نه قابل مغفرت نه مورد شفاعت هستند آنچه بآنها وعده عذاب داده البته بآنها خواهد رسيد لذا تعبير بماء موصوله کرده که افاده عموم ميکند در دعاي کميل ميفرمايد
(فباليقين اقطع لو لا ما حکمت به من تعذيب جاحديک و قضيت من اخلاد معانديک لجعلت النار کلّها بردا و سلاما و ما کانت لاحد فيها مقرّا و لا مقاما لکنّک تقدّست أسماؤک اقسمت ان تملأها من الکافرين من الجنة و النّاس اجمعين و ان تخلّد فيها المعاندين)
و البته خداوندي که اصدق الصادقين است و قسم هم ياد کرده قابل هيچگونه تخلف نيست.
وَ ما أَنتُم بِمُعجِزِين‌َ زيرا بشر بلکه جميع ممکنات هر چه قدرت و نيرو داشته باشند در مقابل قدرت حق اگر بگوئيم قطره مقابل دريا است غلط گفته‌ايم زيرا دريا هم محدود است و مرکّب از قطرات است و قدرت حق عين ذات او غير محدود و غير متناهي است حتي تعبير باعلي درجه قدرت هم کوتاه است و از باب ضيق عبارت است لذا غير متناهي درجه بر او تصور نميشود بعلاوه اينکه قدرت و نيرويي که در ممکنات مشاهده ميشود از افاضه او است اراده فرمايد آني گرفته ميشود. معجز بمعني عاجز کننده است و معجزات انبياء را هم معجزه گفتند براي اينست که بشر عاجز است از آوردن بمثل آن و اينکه را اهل فن بهتر درک ميکنند سحره فرعون با آن مهارتي که در فن‌ّ سحر داشتند که خدا ميفرمايد وَ جاؤُ بِسِحرٍ عَظِيم‌ٍ اعراف آيه 113، فهميدند که عصاي موسي معجزه است، حکماء زمان حضرت عيسي فهميدند که احياء موتي معجزه است، فصحاء و بلغاء زمان حضرت محمّد صلّي اللّه عليه و آله و سلّم فهميدند قرآن معجزه است.
214