نکته‌های تفسیر نور

کلمه «ننسها» از مصدر «انساء» به معناى تأخير انداختن يا حذف کردن است. بدين معنا که نزول وحى به تأخير افتد و پس از مدّتى نازل شود. اين آيه در مقام پاسخ به تبليغات سوء يهود است. آنان سؤال مى‌کردند چرا در اسلام برخى قوانين تغيير پيدا مى‌کند؟ چرا قبله از بيت‌المقدّس به کعبه تغيير يافت؟ اگر اوّلى درست بود «1». آنان هرگز دوست ندارند به مسلمانان کمترين خيرى برسد، ولى در مقابل از بازگشت آنان به کفر وارتجاع واز سازشکارى وسکوت وسستى با کفّار واز به سختى افتادن آنان، لذّت مى‌برند. * «وَدُّوا لَوْ تَکْفُرُونَ کَما کَفَرُوا فَتَکُونُونَ سَواءً» کفّار دوست دارند همانند آنها کافر شويد. نساء، 89. * «وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ» کفّار دوست دارند که تو اى پيامبر نيز با آنها سازش کنى. قلم، 9. * «وَدُّوا ما عَنِتُّمْ» کفّار دوست دارند که شما مسلمانان در زحمت قرار گيريد. آل‌عمران، 118. * «وَدَّتْ طائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْکِتابِ لَوْ يُضِلُّونَکُمْ» گروهى از اهل کتاب دوست دارند شما را منحرف نمايند. آل‌عمران، 69. جلد 1 - صفحه 176 پس دستور دوّم چيست؟ و اگر دستور دوّم درست است پس اعمال قبلى شما باطل است. قرآن به اين ايرادها پاسخ مى‌گويد: ما هيچ حکمى را نسخ نمى‌کنيم يا آن را به تأخير نمى‌اندازيم مگر بهتر از آن يا همانندش را جانشين آن مى‌سازيم. آنان از اهداف و آثار تربيتى، اجتماعى و سياسى احکام غافل هستند. همان گونه که پزشک براى بيمار در يک مرحله دارويى تجويز مى‌کند، ولى وقتى حال مريض کمى بهبود يافت، برنامه دارويى و درمان او را تغيير مى‌دهد. يا معلّم با پيشرفت درس دانش‌آموز، برنامه درسى او را تغيير مى‌دهد، خداوند نيز در زمان‌ها و شرايط مختلف و متفاوت، برنامه‌هاى تکاملى بشر را تغيير مى‌دهد. يکى از مصاديق آيه، استمرار امامت در جامعه و جانشينى هر امام به جاى امام قبلى است، چنانکه در حديثى ذيل اين آيه مى‌خوانيم: هر امامى از دنيا مى‌رود، امام ديگر جانشين او مى‌شود. «1»

آیات این صفحه