تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ قالُوا هذِهِ أَنْعامٌ وَ حَرْثٌ حِجْرٌ لا يَطْعَمُها إِلاَّ مَنْ نَشاءُ بِزَعْمِهِمْ وَ أَنْعامٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُها وَ أَنْعامٌ لا يَذْکُرُونَ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا افْتِراءً عَلَيْهِ سَيَجْزِيهِمْ بِما کانُوا يَفْتَرُونَ (138)
ترجمه
و گفتند اين چهارپايان و کشتى است که ممنوع است نميخورند آنها را مگر کسانيکه ميخواهيم بگمانشان و چهارپايانى است که حرام کرده شد پشتهاشان و چهارپايانى است که ياد نميکنند نام خدا را بر آنها بافتراء بر او زود باشد که جزا دهد آنها را براى آنچه بودند که افترا ميزدند.
تفسير
رسم ديگرى از رسوم مشرکين عرب اين بود که چهارپايان پر فائده خود را که شتر و گاو و گوسفند است سه قسمت مينمودند و هر قسمت را بعنوانى ذکر مىکردند يک مقدار از زراعت خودشان را بضميمه دسته از انعام مىگفتند حرام است بر غير خدّام بتها يا بر هر قوميکه ميخواستند چنانچه قمى ره فرموده و يک دسته از انعام را مىگفتند حرام است سوارى و بارکشى از آنها که اين قسمت مرکّب از بحيره و سائبه و وصيله و حام بوده که در اواخر سوره مائده ذکر شد و دسته ديگر را بنام بتان ذبح و نحر مينمودند و نام خداوند را بر آن ياد نميکردند يا آنکه با آنها حجّ نمىنمودند و در موقع سوارى بر آنها تلبيه را روا نمىدانستند در هر حال اين تقسيمات و تخصيصات اعتقادات
جلد 2 صفحه 387
باطله و بدعتهاى واضحى بود که در دين حق گذارده بودند و نسبت بحق ميدادند و خداوند بزودى جزاى افتراى آنها را خواهد داد ..