اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قَد خَسِرَ الَّذِين‌َ قَتَلُوا أَولادَهُم سَفَهاً بِغَيرِ عِلم‌ٍ وَ حَرَّمُوا ما رَزَقَهُم‌ُ اللّه‌ُ افتِراءً عَلَي اللّه‌ِ قَد ضَلُّوا وَ ما کانُوا مُهتَدِين‌َ (140)
بتحقيق زيان‌کار شدند کساني که کشتند اولاد خود را از روي حماقت و سفاهت بدون علم و حرام کردند آنچه را که روزي داد آنها را خداوند افتراء بستن بر خدا بتحقيق گمراه شدند و نبودند از هدايت شدگان.
قَد خَسِرَ الَّذِين‌َ قَتَلُوا أَولادَهُم تاجر در امر تجارت احتياج بيک سرمايه دارد که بکار تجارت زند، و اينکه سه قسم تصور ميشود: يک قسم نفع ميبرد اگر سرمايه هزار باشد دو هزار ميشود و يک قسم نه نفع ميبرد نه ضرر همان هزار که سرمايه بود باقيست بلسان عوام راست و مايه جسته و يک قسم ضرر ميبرد که همان هزار سرمايه هم از دست رفته بلکه ورشکست شده و طلبکار زيادي هم پيدا کرده آن را خسران ميگويند اهل ضلالت و کفر و فسق سرمايه عمر را در اينکه تجارتخانه دنيا از دست داده و هيچ نفعي بر آخرت خود نبرده بلکه طلبکاري مثل خالق و ساير مخلوقات که عبارت از حق اللّه و حق النّاس باشد هم پيدا کرده چنانچه قتل اولاد
جلد 7 - صفحه 222
هم جنبه حق الهي دارد و هم جنبه حق الناسي سَفَهاً بِغَيرِ عِلم‌ٍ البته تاجر اگر راه تجارت را نداند و نپيمايد سفيه و جاهل باشد بهمين خسران گرفتار خواهد شد وَ حَرَّمُوا ما رَزَقَهُم‌ُ اللّه‌ُ هم از منافع و فوائد آنها بهره‌برداري نکرده و هم بدعت در دين گذارده و کل‌ّ بدعة في النار، و هم افتِراءً عَلَي اللّه‌ِ دروغ بخدا بسته که ضلالت و گمراهي است قَد ضَلُّوا گمراه شدند بلکه ديگران را هم گمراه کردند وَ ما کانُوا مُهتَدِين‌َ اگر جامه قبول رنگ نميکند بهيچ لوني ملوّن نخواهد شد روح خبيث و قلب سياه و نفس اماره کجا قابليت هدايت پيدا ميکند کسي که گوش بفرمايشات الهي نميدهد و اعتناء بانبياء نميکند و از آنها پند نميگيرد و آنها را کذّاب و ساحر ميپندارد بچه وسيله هدايت ميشود و مهتدي ميگردد.
بر سيه دل چه سود خواندن وعظ || نرود ميخ آهنين در سنگ
استَحوَذَ عَلَيهِم‌ُ الشَّيطان‌ُ فَأَنساهُم ذِکرَ اللّه‌ِ مجادله آيه 20.