نکته‌های تفسیر نور

در اين آيه يک خبر غيبى از آينده مطرح است که مشرکان چه خواهند گفت، «سَيَقُولُ الَّذِينَ أَشْرَکُوا» آن آينده به وقوع پيوست و آنچه پيشگويى شده بود آنان گفتند. «وَ قالَ الَّذِينَ أَشْرَکُوا» «1» اين بهانه که «اگر خدامى‌خواست، ما و پدرانمان مشرک نمى‌شديم» بارها توسّط مشرکان مطرح شده است، چنانکه در آيه 35 سوره‌ى نحل و آيه 20 سوره زخرف نيز آمده است. سؤال: اين آيه سخن مشرکان را نقل مى‌کند که اگر خدا از شرک ما راضى نيست، چرا ما را از آن باز نمى‌دارد؟ پس شرک ما مورد رضاى خداست! پاسخ: انجام هر کار از هر کسى، از مَدار قدرت خداوند بيرون نيست، ليکن اراده و مشيّت خداوند آن است که انسان راه خود را آزادانه انتخاب کند. دولت که آب و برق و گاز را به منزل ما مى‌آورد، اين امکانات، دليل راضى بودن دولت به سوءاستفاده ما نيست. خداوند به‌ «1». نحل، 35. جلد 2 - صفحه 577 انسان عقل و وحى عطا کرده و راه حقّ و باطل را به او نشان داده و او را در انتخاب آزاد گذاشته، ولى اراده و اختيار، نشانه‌ى راضى بودن او به خلاف ما نيست. خداوند، خواهان ايمان اختيارى مردم است نه اجبار آنان به ايمان آوردن. در قرآن بارها آمده است که: اگر خدا مى‌خواست، همه را هدايت مى‌کرد و پيامبر هم حقّ اکراه و اجبار مردم به ايمان را ندارد.