تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ أَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِکُمْ عَنْ سَبِيلِهِ ذلِکُمْ وَصَّاکُمْ بِهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ (153)
ترجمه
و آنکه اين راه من است که راست است پس پيروى کنيد آنرا و پيروى مکنيد راهها را پس متفرق کند شما را از راه او اين است که وصيّت کرد شما را به آن باشد که شما پرهيزکار شويد.
تفسير
و براى آنکه آنچه در اين سوره از توحيد و نبوّت و احکام شرعيّه بيان شد راه مستقيم حق است متابعت نمائيد آنرا بنابر آنکه انّ مفتوحه باشد که لام تعليل قبل
جلد 2 صفحه 399
از آن مقدر است وفاء در فاتّبعوه زائده است و بنابر آنکه مکسوره باشد حاجت بتقدير ندارد و ابتداء کلام است و فاء عاطفه است جمله را بر جمله در هر حال مراد واضح است که امر بمتابعت حق و اجتماع بر ملت واحده و نهى از تفرق و اختلاف و انشعاب بشعب متعدده و اديان متباينه باطله است و آنکه وصيت الهى ثابت است بر ثبات و اتفاق بر حق و نتيجه پرهيزکارى از تفرق و ضلالت از راه راست حق است که آن دين اسلام و طريقه اهل بيت کرام است و از ابن مسعود روايت شده استکه چون پيغمبر (ص) اين آيه را تلاوت فرمود خطّ مستقيمى بدست مبارک رسم فرمود پس از آن اشاره فرمود که اين راه رشد و هدايت است آنگاه در طرف راست و چپ آنخط خطوط متعدده رسم فرمود پس اشاره کرد بآن خطوط و فرمود اينها سبل است که بر هر يک از آنها شيطانى واقف است و مردم را بآن دعوت ميکند و نيز از آنحضرت روايت شده استکه من از خداوند مسئلت نمودم که سبيل حق را براى على (ع) قرار دهد پس اجابت فرمود و در احتجاج در خطبه غدير از آنحضرت نقل نموده که خداوند مرا امر و نهى فرمود و من على را امر و نهى کردم و او دانست امر و نهى را از پروردگارش پس شما بشنويد امر او را سلامت خواهيد بود و اطاعت کنيد او را هدايت خواهيد شد و قبول کنيد نهى او را برشد خواهيد رسيد و متابعت کنيد مراد او را و متفرق مشويد براههاى مختلف از راه او من راه مستقيمى هستم که مأمور شديد شما بمتابعت آنراه و پس از من على است و پس از او اولاد من است از صلب او پيشوايانى که هدايت ميکنند بحق و بآن عدول مينمايند از هر باطلى و عياشى ره از حضرت باقر (ع) روايت نموده استکه ببريد عجلى فرمود ميدانى مراد از صراط مستقيم را در اين آيه عرض کرد خير فرمود ولايت على (ع) و اوصياء او است فرمود ميدانى مراد از فاتّبعوه را عرض کرد خير فرمود يعنى على بن أبي طالب را فرمود ميدانى مراد از و لا تتبعوا السبل را عرض کرد خير فرمود ولايت فلان و فلان است و قسم ياد کرد فرمود ميدانى مراد از فتفرّق بکم عن سبيله را عرض کرد خير فرمود يعنى از سبيل على (ع) و معلوم است مراد آنستکه سبيل حق سبيل على و اولاد او است ..