تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) وَ هذا کِتاب‌ٌ أَنزَلناه‌ُ مُبارَک‌ٌ فَاتَّبِعُوه‌ُ وَ اتَّقُوا لَعَلَّکُم‌ تُرحَمُون‌َ (155) و ‌اينکه‌ قرآن‌ کتابي‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌ما نازل‌ فرموديم‌ ‌که‌ داراي‌ برکات‌ کثير ‌است‌ ‌پس‌ واجب‌ ‌است‌ ‌او‌ ‌را‌ متابعت‌ کنيد و ‌از‌ مخالفت‌ ‌او‌ بپرهيزيد ‌تا‌ آنکه‌ مشمول‌ رحمتهاي‌ الهي‌ شويد. وَ هذا کِتاب‌ٌ تارة ‌در‌ اشاره‌ بقرآن‌ تعبير بهذا ميفرمايد مثل‌ ‌اينکه‌ مورد و تارة تعبير بذلک‌ مينمايد مثل‌ ذلِک‌َ الکِتاب‌ُ لا رَيب‌َ فِيه‌ِ بقره‌ ‌آيه‌ 1، ‌با‌ اينکه‌ ‌هذا‌ اشاره‌ بقريب‌ ‌است‌ و ‌ذلک‌ اشاره‌ ببعيد و ذاک‌ اشاره‌ بمتوسط ‌براي‌ اينست‌ ‌که‌ قرآن‌ ‌از‌ نظر ‌به‌ اينکه‌ ‌از‌ مقام‌ بسيار رفيعي‌ ‌از‌ مقام‌ صقع‌ ربوبي‌ نازل‌ ‌شده‌ بسيار بعيد ‌است‌ و ‌از‌ حيث‌ اينکه‌ ‌در‌ دسترس‌ عموم‌ امت‌ قرار گرفته‌ بسيار قريب‌ ‌است‌ و حکماء گفتند (‌لو‌ ‌لا‌ الحيثيات‌ لبطلت‌ الحکمة) و اطلاق‌ کتاب‌ ‌بر‌ قرآن‌ ‌براي‌ اينست‌ ‌که‌ مجموع‌ ‌در‌ دفتين‌ ‌است‌ و بمجرد نزول‌ کتاب‌ وحي‌ مينوشتند و اسامي‌ قرآن‌ ‌را‌ ‌ما ‌در‌ جلد اول‌ ‌در‌ اول‌ کتاب‌ متذکر شده‌ايم‌: رحمت‌، ذکر، کتاب‌ عزيز، حق‌، ميزان‌، بصائر، احسن‌ الحديث‌، متشابه‌، مثاني‌، حق‌ اليقين‌، تذکرة، کتاب‌ حکيم‌، قيم‌ ‌لا‌ عوج‌ ‌فيه‌ و ‌غير‌ اينها. أَنزَلناه‌ُ مراتب‌ نزول‌ قرآن‌ ‌در‌ مقدمه‌ گفتار نهم‌ ذکر ‌شده‌: 1‌-‌ ‌در‌ لوح‌ محفوظ 2‌-‌ ‌در‌ بيت‌ المعمور 3‌-‌ ‌بر‌ جبرئيل‌ (ع‌) 4‌-‌ ‌بر‌ قلب‌ نبي‌ صلّي‌ اللّه‌ ‌عليه‌ و آله‌ و سلّم‌. مبارک‌ يکي‌ ‌از‌ اسامي‌ قرآن‌ مبارک‌ ‌است‌ معناي‌ برکت‌ نعمتي‌ ‌است‌ ‌که‌ رو بازدياد ‌است‌ و برکات‌ قرآن‌ بسيار ‌است‌ يکي‌ آنکه‌ ميفرمايد يَهدِي‌ لِلَّتِي‌ هِي‌َ أَقوَم‌ُ اسري‌ ‌آيه‌ 9، ‌که‌ راهي‌ ‌است‌ ‌که‌ مستقيم‌تر و محکم‌تر و ‌با‌ دوام‌تر ‌از‌ ‌او‌ نيست‌ و احد ثقلين‌ ‌است‌ ‌که‌ تمسک‌ باو گمراهي‌ ندارد و معجزه‌ باقيه‌ ‌است‌ ‌تا‌ دامنه‌ قيامت‌ و جهات‌ معجزه‌ بودن‌ ‌آن‌ ‌را‌ ‌در‌ جلد اول‌ ‌در‌ مقدمه‌ متذکر شده‌ايم‌ وَ لا رَطب‌ٍ وَ لا يابِس‌ٍ إِلّا فِي‌ کِتاب‌ٍ مُبِين‌ٍ انعام‌ ‌آيه‌ 59، و مشتمل‌ ‌بر‌ فنون‌ علميه‌، جنبه‌ عقائد جلد 7 - صفحه 249 اخلاقي‌، معاشرت‌، وظائف‌ عملي‌، ازدواج‌، حدود، ديات‌، معاملات‌، بشارات‌، انذارات‌، اخبار غيبي‌، جنبه‌ تاريخي‌، قصص‌، مواعظ، فنون‌ جنگي‌ و ‌غير‌ اينها و روز بروز کشفيات‌ ‌آن‌ بيشتر و روشن‌تر ميشود فَاتَّبِعُوه‌ُ البته‌ بايد لازم‌ و حتم‌ ‌است‌ ‌که‌ چنين‌ امر ‌با‌ برکت‌ ‌را‌ متابعت‌ کرد ‌که‌ سعادت‌ دنيا و آخرت‌ و نجات‌ ‌از‌ مهالک‌ نشأتين‌ ‌را‌ ‌در‌ بردارد. وَ اتَّقُوا بپرهيزيد ‌از‌ مخالفت‌ ‌او‌ ‌ يا ‌ اهانت‌ باو ‌ يا ‌ عدم‌ مراعات‌ احترامات‌ ‌او‌ ‌که‌ باعث‌ خسران‌ دنيا و آخرت‌ ‌است‌ لَعَلَّکُم‌ تُرحَمُون‌َ تعبير بلعل‌ّ ‌براي‌ اينست‌ ‌که‌ قرآن‌ بتنهايي‌ کافي‌ نيست‌ مثل‌ ‌آن‌ ملعون‌ نباشيد ‌که‌ ‌گفت‌ (حسبنا کتاب‌ اللّه‌) قرآن‌ محکم‌ دارد، متشابه‌ دارد، مطلق‌، مقيد، عام‌، خاص‌، رموز کنايات‌، ظاهر، باطن‌ بلکه‌ هفتاد بطن‌، ناسخ‌، منسوخ‌ و ‌غير‌ اينها دارد احتياج‌ بمبيّن‌ دارد ‌ما يعرف‌ القرآن‌ الّا ‌من‌ خوطب‌ ‌به‌ احد ثقلين‌ ‌است‌ ثقل‌ دوم‌ ‌هم‌ لازم‌ ‌است‌ و ‌از‌ ‌هم‌ جدا نميشوند ‌اگر‌ تمسک‌ بهردو ثقل‌ شد پيغمبر صلّي‌ اللّه‌ ‌عليه‌ و آله‌ و سلّم‌ ميفرمايد لن‌ تضلوا ابدا ‌پس‌ مورد رحمت‌ خواهيد شد.

آیات این صفحه