تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ کُلَّها ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلائِکَةِ فَقالَ أَنْبِئُونِي بِأَسْماءِ هؤُلاءِ إِنْ کُنْتُمْ صادِقِينَ (31)
وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ کُلَّها: و تعليم فرمود خداوند آدم ابو البشر را، به اين وجه که او را الهام فرمود نامهاى همه مخلوقات را از علوى و سفلى.
مفسرين را در اين اسماء وجوهى است:
1- ابن عباس و مجاهد و اکثر متأخرين برآنند که: اسماء موجودات و تمام صناعات و عمارات و اطعمه و ادويه و استخراج معادن و غرس اشجار و آنچه متعلق به دنياى بشر است.
2- قتاده گفته: مراد معانى اسماء مى‌باشد، زيرا اسماء بدون معانى فايده‌اى بر آن مترتب نيست.
3- مراد لغاتى است که ذريه او به آن تکلم نمايند.
4- مراد اسامى حجج باشند، و اين اصح و اقوى است، چنانچه حديث شريف بعد ذکر مى‌شود.
ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلائِکَةِ: پس از آن عرضه نمود مسمّيات اسماء را به ملائکه، و بر وجه تنبيه ايشان را مخاطب ساخته، فَقالَ أَنْبِئُونِي بِأَسْماءِ هؤُلاءِ: پس فرمود خبر دهيد مرا به نامهاى اين مسمّيات، إِنْ کُنْتُمْ صادِقِينَ: اگر هستيد راستگويان در آنکه سزاوارتر باشيد به خلافت از غير،
«1» مدرک پيشين، صفحه 76، حديث 5.
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 112
به جهت عصمت؛ و چون شما با وجود مشاهده مسمّيات، علم به اسامى نداريد، چگونه عالم شويد به امور باطنه آن و اصلح باشيد به خلافت و تدبير امور زمين؟! ملائکه به عجز و قصور خود معترف و در مقام اعتذار برآمده: