تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَمْ تُرِيدُونَ أَنْ تَسْئَلُوا رَسُولَکُمْ کَما سُئِلَ مُوسى مِنْ قَبْلُ وَ مَنْ يَتَبَدَّلِ الْکُفْرَ بِالْإِيمانِ فَقَدْ ضَلَّ سَواءَ السَّبِيلِ (108)
أَمْ تُرِيدُونَ: يا دانسته‌ايد و مى‌خواهيد، أَنْ تَسْئَلُوا رَسُولَکُمْ: اينکه سؤال کنيد پيغمبر خود را که حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلم است معجزات دلخواهى، کَما سُئِلَ مُوسى مِنْ قَبْلُ: همچنانکه سؤال کرده شد حضرت موسى عليه السلام پيش از اين. حاصل آنکه از اين پيغمبر موعود مى‌خواهيد سؤال کنيد آيات دلخواهى را، چنانچه از حضرت موسى عليه السلام طلب مى‌کردند پدران شما مانند آنکه گفتند هرگز به تو ايمان
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 227
نياوريم تا خدا را آشکار مشاهده کنيم، يا آنکه مى‌گفتند هرگز ايمان نياوريم تا نازل شود مکتوبى بر ما و بخوانيم آن را. مراد نهى ايشان است از معجزات دلبخواهى، و توصيه آنها به تفکر و تدبر در آيات بيّنه و معجزات ظاهره.
وَ مَنْ يَتَبَدَّلِ الْکُفْرَ بِالْإِيمانِ: و هر که بدل کند کفر را به مقابل ايمان، و به سوء اختيار آن را قبول کند، فَقَدْ ضَلَّ سَواءَ السَّبِيلِ: پس بتحقيق گمراه گشته از ميانه راه راست، يعنى هر که اطمينان پيدا نکند به آيات الهى به سبب تأمل و تفکر در آن و شک نمايد در آن و اقتراح غير آن نمايد، پس هر آينه طريق حق و راه راست را از دست داده و در وادى گمراهى و کوردلى افتاده، و البته چنين کسى سر انجام بدى خواهد داشت. پس آيات دلخواهى نخواهيد تا از راه راست گمراه نشويد و از مقصود دور نيفتيد.
تنبيه: آيه شريفه عام است نسبت به تمام مکلفين تا قيامت، که هر که تبديل کند ايمان به توحيد و نبوت و قرآن و معاد را که سرمايه نجات ابدى است به کفر و انکار که موجب شقاوت سرمدى است و تأمل در آيات الهيه و حقايق ربانيه ننمايد، هر آينه به سوء اختيار، خود را گمراه گردانيده و عذاب الهى را براى خويش فراهم نموده؛ پس انسان عاقل که خير و سعادت را طالب باشد، البته ايمان و حق را اختيار نمايد نه کفر و باطل را.