اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
اتَّبِعُوا ما أُنزِل‌َ إِلَيکُم مِن رَبِّکُم وَ لا تَتَّبِعُوا مِن دُونِه‌ِ أَولِياءَ قَلِيلاً ما تَذَکَّرُون‌َ «3»
متابعت کنيد آنچه را که نازل شده بسوي شما از جانب پروردگار شما و متابعت نکنيد از غير پروردگارتان که اولياء خود قرار دهيد چه اندازه قليل است آنچه متذکر ميشويد.
اتَّبِعُوا خطاب بجميع اهل عالم است تا قيامت زيرا قرآن بر سرتاسر جن و انس تا آخر دنيا نازل شده و وجوب متابعت مثل وجوب اطاعت عقلي است و حسن ذاتي دارد و مترتب نميشود بر موافقت و مخالفت آن جز آنچه بر موافقت و مخالفت اوامر و نواهي است چون ارشادي است و معناي متابعت طبق دستورات الهي رفتار کردن است که در قرآن مجيد نازل فرموده و فرق بين متابعت و اطاعت اينست که اطاعت نسبت بآمر داده ميشود خدا و پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم و امام عليه السّلام ميفرمايد أَطِيعُوا اللّه‌َ وَ أَطِيعُوا الرَّسُول‌َ وَ أُولِي الأَمرِ مِنکُم نساء آيه 62، و متابعت نسبت بدستورات مثل دستورات قرآني داده ميشود که مطابق دستورات الهي رفتار کنيد و بر خلاف دستور مشي نکنيد و حکم عقل بوجوب اطاعت و متابعت فقط نسبت بولي و صاحب اختيار است و ولي‌ّ بنص‌ّ قرآن منحصر است بخدا و رسول و امام إِنَّما وَلِيُّکُم‌ُ اللّه‌ُ وَ رَسُولُه‌ُ وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا الاية ولايت خدا ذاتي است و ولايت رسول و امام بجعل خداوند است آنهم عين ولايت خدا است
(من والاکم فقد وال اللّه)
(من اطاعکم فقد اطاع اللّه)
جامعه صغير و کبير، لذا ميفرمايد وَ لا تَتَّبِعُوا مِن دُونِه‌ِ أَولِياءَ چون غير از او ولي‌ّ و صاحب اختياري نداريد نبايد متابعت آنها و دستورات آنها را بکنيد مثل شيطان و نفس امّاره و رؤساء شرک و کفر و ظلم که بر خلاف دستورات
جلد 7 - صفحه 270
الهي دستورات آنها است حرام است متابعت آنها.
قَلِيلًا ما تَذَکَّرُون‌َ ممکن است قليل صفت مکلفين باشد يعني کساني که متذکر شوند بسيار کم هستند زيرا مؤمن مطاع نسبت بکافر، مشرک، منافق، مخالف و عاصي مثل قطره است بدريا. و ممکن است ما انزل باشد يعني کمي از دستورات الهي را متذکر ميشويد و در اکثر آنها مخالفت ميورزيد. و ممکن است نسبت باوقات تذکر باشد يعني اغلب مدت عمر را بغفلت ميگذرانيد و تمام اينها صادق است لکن اول اظهر است.