اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَما کان‌َ دَعواهُم إِذ جاءَهُم بَأسُنا إِلاّ أَن قالُوا إِنّا کُنّا ظالِمِين‌َ «5»
پس نبود دعواي آنها زماني که بأس ما آمد آنها را مگر آنکه گفتند محققا ما ظالم بوديم.
اعتراف بظلم و معاصي و اقرار بشرک و کفر بعد از معاينه عذاب سودي ندارد وَ لَيسَت‌ِ التَّوبَةُ لِلَّذِين‌َ يَعمَلُون‌َ السَّيِّئات‌ِ حَتّي إِذا حَضَرَ أَحَدَهُم‌ُ المَوت‌ُ الاية نساء آيه 22، و همچنين اعتراف فرعون إِذا أَدرَکَه‌ُ الغَرَق‌ُ الاية يونس آيه 90.
فقط يک مورد را خداوند استثناء فرموده قوم يونس فَلَو لا کانَت قَريَةٌ آمَنَت فَنَفَعَها إِيمانُها إِلّا قَوم‌َ يُونُس‌َ لَمّا آمَنُوا کَشَفنا عَنهُم عَذاب‌َ الخِزي‌ِ فِي الحَياةِ الدُّنيا
جلد 7 - صفحه 272
وَ مَتَّعناهُم إِلي حِين‌ٍ يونس آيه 98.
فَما کان‌َ دَعواهُم اشاره به اينکه هيچ راه عذري براي آنها باقي نمانده و حجت بر آنها از هر جهتي تمام شده إِذ جاءَهُم بَأسُنا يعني آثار عذاب ظاهر شد و الّا بعد از نزول عذاب که آنها هلاک شده‌اند جاي دعوي باقي نمانده إِلّا أَن قالُوا اعتراف بتقصير و معاصي خود کنند و بگويند إِنّا کُنّا ظالِمِين‌َ چه ظلم در دين که شرک و کفر و عناد و عصبيت و ساير اموري که باعث زوال ايمان شود و چه ظلم بنفس از ارتکاب معاصي و ترک واجبات و کوتاهي در ازاله اخلاق رذيله و در تحصيل علم واجب، و چه ظلم بغير از غيبت و تهمت و نمّامي و زخم‌زبان و سب‌ّ و فحش و لعن و سعايت و همچنين اذهاب مال و مقام و آزار جسمي و روحي.