اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قال‌َ فَبِما أَغوَيتَنِي لَأَقعُدَن‌َّ لَهُم صِراطَک‌َ المُستَقِيم‌َ «16»
شيطان گفت بخداوند تبارک و تعالي بسبب آنکه مرا اغواء کردي من هم البته مي‌نشينم سر راه اولاد آدم و جلوگيري ميکنم که در صراط مستقيم تو قدم نگذارند قال‌َ فَبِما أَغوَيتَنِي اغواء فريب دادن و تعميه و اغفال و بد را خوب جلوه دادن است و ساحت قدس پروردگار از اينگونه امور منزّه و مبرّي است و اينکه هم يکي از حماقت و جهالت و عدم معرفت بمقام ربوبي شيطان است که نسبت بخدا داده با اينکه پروردگار همان امري که بملائکه فرمود بشيطان هم فرمود که سجده
جلد 7 - صفحه 286
بآدم باشد آنها امتثال کردند مقرب درگاه شدند او عصيان و مخالفت کرد بلکه کافر شد رانده درگاه شد بلکه اغواء عمل خود آن ملعون است چنانچه در جاي ديگر با تأکيد و قسم ميگويد فَبِعِزَّتِک‌َ لَأُغوِيَنَّهُم أَجمَعِين‌َ إِلّا عِبادَک‌َ مِنهُم‌ُ المُخلَصِين‌َ ص آيه 83 لَأَقعُدَن‌َّ لَهُم قعود سر راه بستن است و سد شدن است و سد شيطان بسيار و دام‌هاي او زياد است: شهوات نفسانيه، زخارف دنيويه، نساء فاسده، مبلّغهاي سوء، دعات باطله، حب جاه و مال و غير اينها صِراطَک‌َ المُستَقِيم‌َ راه مستقيم يکيست که راه حق است ولي راه کج و معوج بسيار است که سبل شيطان است چنانچه ميفرمايد وَ أَن‌َّ هذا صِراطِي مُستَقِيماً فَاتَّبِعُوه‌ُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُل‌َ فَتَفَرَّق‌َ بِکُم عَن سَبِيلِه‌ِ انعام آيه 154، گذشت تفسير آن مراجعه کنيد.