مشابه اين آيه، در سوره‌ى بقره آيه‌ى 35 نيز گذشت.
امام رضا عليه السلام در مورد اين‌که درختى که مورد نهى قرار گرفت آيا گندم است يا انگور و يا چيز ديگرى است، مى‌فرمايد: «چون درختان بهشتى ميوه‌هاى متنوّعى مى‌دهد، تمام اقوال را شامل مى‌شود». «1»
خداوند اراده کرده بود که انسان به عنوان خليفه‌ى او در روى زمين زندگى کند، «إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً» «2» و براى نشان دادن اين شايستگى به ديگران، حقايقى را به انسان تعليم داد، آنگاه دستور سجده بر او را داد و در بهشت قرارش داد و سپس اوّلين تکليف را به او فرمان مى‌دهد و موضوع تعهّد و مسئوليّت و اختيار شروع مى‌شود و پس از آن مجازات تخلّف از تکليف و ورود به زمين و تلاش براى تکامل صورت مى‌گيرد و همه‌ى اين مراحل بر پايه‌ى علم الهى صورت گرفت، چنانکه حضرت على عليه السلام پس از بيان اين مراحل واستقرار انسان در روى زمين مى‌فرمايد: علم خداوند در مورد او به وقوع پيوست. «3»
در اين که مراد از «جنّة» و بهشتى که آدم در آن ساکن بود، چيست؟ اقوال مختلفى بيان شده است؛ بعضى آن را همان بهشت موعود مى‌دانند و خلود و جاودانگى در آن را از آنِ کسانى مى‌دانند که به واسطه‌ى عمل و جزا داخل آن شده‌اند، و در مورد غير آن چنين نيست، چنانکه پيامبر صلى الله عليه و آله در شب معراج وارد آنجا شد و برگشت؛ امّا امام صادق عليه السلام فرمود:
«1». عيون‌الاخبار، ج 1، ص 306.
«2». بقره، 30.
«3». نهج‌البلاغه، خطبه 91.
جلد 3 - صفحه 35
«بهشت آدم، يکى از باغهاى دنيا بوده است». «1» زيرا در بهشت موعود، امر و نهى و تکليف وجود ندارد.