اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّکاةَ وَ ما تُقَدِّمُوا لِأَنفُسِکُم مِن خَيرٍ تَجِدُوهُ عِندَ اللّهِ إِنَّ اللّهَ بِما تَعمَلُونَ بَصِيرٌ (110)
(و نماز را بپا داريد و زکاة را بدهيد و آنچه از خوبي براي خود پيش ميفرستيد آن را نزد خدا مييابيد همانا خدا بآنچه ميکنيد بيناست) بعد از آنکه خداوند مسلمين را باعراض از حاسدين اهل کتاب و عدم تعرض و عفو از آنها امر فرمود، باداء فرائض مذهبي و اداء وظائف ديني که در اثر توجه و اهتمام بآنها نيرو و قدرت پيدا نموده و اجتماع و قوميت آنها مستحکم و بالنتيجه بر دشمن پيروز ميگردند، امر فرمود و بعنوان نمونه دو رکن اعظم آنها که نماز و زکاة باشد ذکر، و وظائف ديگر را بنحو عموم در ضمن کلمه مِن خَيرٍ گوشزد فرمود اينکه دو رکن اسلامي را مفصلا در ذيل آيه:
1- سوره طه آيه 113
جلد 2 - صفحه 150
الَّذِينَ يُؤمِنُونَ بِالغَيبِ وَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمّا رَزَقناهُم يُنفِقُونَ در اوائل سوره بيان نموديم.
وَ ما تُقَدِّمُوا لِأَنفُسِکُم مِن خَيرٍ تَجِدُوهُ عِندَ اللّهِ اينکه جمله در عين اينکه مسلمين را بتمام وظائف ديني و خيرات ترغيب و تحريص ميکند بمنزله بيان علت براي جمله قبل است يعني اگر شما بوظائف ديني از اقامه نماز و اداء زکاة و ساير عبادات واجب و مستحبّ قيام کنيد بدانيد که نزد خدا محفوظ است و آثار و ثمرات و مثوبات دنيوي و اخروي آنها بشما ميرسد.
إِنَّ اللّهَ بِما تَعمَلُونَ بَصِيرٌ اينکه جمله نيز بيان علت براي جمله قبل است که خود بمنزله بيان علت براي جمله قبلش بود و باصطلاح علت بر علت است يعني علت اينکه همه اعمال بندگان نزد خدا محفوظ است اينست که بتمام جزئيات کارهاي آنان بصير و بينا و خبير و داناست و از ظواهر و بواطن و اسرار و ضمائر هر کس مطلع است و در اينکه جمله بشارت به نيکوکاران و انذار به بدکاران است، و ممکن است از اينکه آيه استفاده بطلان حبط و تکفير را نمود زيرا صريح است که اعمال از بين نميرود و نتيجه آن به صاحبش ميرسد.
151