تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لا نُکَلِّفُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَها أُولئِکَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيها خالِدُونَ (42)
جلد 4 صفحه 68
بعد از وعيد کافران به خلود در نيران، وعده مؤمنان فرمايد به خلود در جنان:
وَ الَّذِينَ آمَنُوا: آنانکه ايمان آوردند به وحدانيت الهى و تصديق کردند به قرآن و نبوت و معاد، وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ: و بجا آوردند اعمال نيک از طاعات و عبادات بدنيه و ماليه و ترک مناهى، لا نُکَلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها:
تکليف نمىکنيم و امر نمىفرمائيم هر نفسى را مگر بقدر وسع و طاقت نفس، يعنى آنقدر که بر آن قادر باشد به سهولت بجا آورد، و اگرچه بقدر طاقت در تحت قدرت است، لکن حق تعالى، به فضل خود تکليف به مادون آن فرمود به جهت سهولت بندگان، زيرا وسع مادون طاقت باشد. أُولئِکَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ: آن جماعت مؤمن و عاملين اعمال صالحه، ملازم و مصاحب جنت هستند، هُمْ فِيها خالِدُونَ: ايشان در آن بهشت مخلد و دائم و ثابتند الى الابد و متنعمند به نعم غير متناهى، به غير موت و فوت و بدون زوال.
برهان: آيه شريفه دلالت دارد بر بطلان قول مجبره در تجويز تکليف ما لا يطاق و استطاعت مع الفعل، زيرا صريحا فرمايد تکليف نمىفرمائيم هر نفسى را مگر بقدر وسع و طاقت. پس اگر کفر را در کافر، خداى تعالى خلق، و او را امر به ايمان فرمايد، هر آينه قبيح، و مخالف صريح آيه شريفه است.