تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ بَيْنَهُما حِجابٌ وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ کُلاًّ بِسِيماهُمْ وَ نادَوْا أَصْحابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلامٌ عَلَيْکُمْ لَمْ يَدْخُلُوها وَ هُمْ يَطْمَعُونَ (46)
ترجمه
و ميان آندو حجابى است و بر بلنديهاى آن مردانى هستند که مىشناسند تمامى را بعلامتشان و ندا کنند اهل بهشت را که سلام بر شما داخل نشدند آنرا با آن که آنها طمع ميدارند.
تفسير
ميان بهشت و جهنم تلهاى ريگى است که حجاب است ميان اهل آندو و نميتوانند با يکديگر مراوده نمايند مانند سور شهر و بعضى گفتهاند آن تلها از
جلد 2 صفحه 429
مشک سفيد است و در بلنديهاى تلها انبياء عظام و اوصياء کرام و امّتان و شيعيان ايشان که ثواب و گناهشان مساوى است و منتظر امر الهى هستند که بفضل يا عدل خود با آنها رفتار فرمايد ايستادهاند و انبيا و ائمّه عليهم السلام تمام اهل محشر را بعلامتيکه خداوند براى آنها معين فرموده ميشناسند که مستحق بهشتند يا جهنم و ملائکه رحمت و غضب بامر ايشان هر يک از امتان و شيعيانشان را بمقام لايق خودشان ميرسانند و جماعت منتظران بکسانيکه تکليفشان معلوم و بهشتى شدهاند تبريک و تحيّت بلفظ سلام مىگويند و خودشان حق دخول در بهشت را ندارند ولى اميدوار بسبقت رحمت بر غضب و شفاعت انبياء و ائمّه عليهم السلام ميباشند و بنابر اين ضمير مستتر در نادوا راجع ببعضى از اهل اعراف است و لم يدخلوها صفت و هم يطمعون بيان حال آنان است و اين حاصل مستفاد از اقوال و اخبار کثيره اين باب و وجه جمع بين آنها است و بعضى گفتهاند ضمير در نادوا راجع برجال است که شامل تمام اهل اعراف ميشود و طمع منافات با يقين بدخول در بهشت ندارد ..