تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ قالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصارى عَلى شَيْ‌ءٍ وَ قالَتِ النَّصارى لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلى شَيْ‌ءٍ وَ هُمْ يَتْلُونَ الْکِتابَ کَذلِکَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ فَاللَّهُ يَحْکُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما کانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ (113)
شأن نزول: جماعتى از نصاراى نجران به مدينه آمدند و با احبار يهود مناظره نمودند. (حرمله) که از احبار يهود بود گفت: شما بر هيچ چيز از دين حق نيستيد و انکار نبوت حضرت عيسى عليه السلام نمود. يکى از نصارا گفت: شما بر هيچ امر نيکو اقدام نکنيد و انکار نبوت حضرت موسى عليه السلام نمود؛ آيه شريفه نازل شد:
وَ قالَتِ الْيَهُودُ: و گفتند يهود بر وجه انکار، لَيْسَتِ النَّصارى عَلى شَيْ‌ءٍ: نيستند نصارى بر چيزى از دين حق. وَ قالَتِ النَّصارى: و گفتند نصارى در مقابل آنان، لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلى شَيْ‌ءٍ: نيستند يهود بر چيزى از دين حق. وَ هُمْ يَتْلُونَ الْکِتابَ: و حال آن که آنها مى‌خوانند کتاب را
«1» اصول کافى کتاب الايمان و الکفر، باب الرياء، حديث 3 (جلد 2 صفحه 293)
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 234
يعنى يهود در تورات مى‌خوانند حديث حضرت عيسى عليه السلام و نبوت او و بشارت آمدن او را بعد از حضرت موسى عليه السلام، و همچنين نصارى در انجيل مى‌خوانند وصف حضرت موسى عليه السلام و نبوت او را مى‌دانند که هر دو حق است، با وجود بر اين انکار حق را نمايند. کَذلِکَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ: همچنين گفتند آنان که نمى‌دانند، و اهل کتاب آسمانى نيستند، مانند مشرکان، مِثْلَ قَوْلِهِمْ: مثل قول يهود و نصارى. در اين فرمايش توبيخ عظيمى است، زيرا تشبيه فرموده يهود و نصارى را در گفتار به جهال، و مساوى گردانيده ايشان را که اهل کتاب هستند با کسانى که کتاب آسمانى ندارند. فَاللَّهُ يَحْکُمُ بَيْنَهُمْ: پس خداوند حکم مى‌فرمايد ميان آنها، يَوْمَ الْقِيامَةِ: روز قيامت و جزا، فِيما کانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ: در آنچه اختلاف مى‌کنند از حق و باطل و محق و مبطل، و حکم حق تعالى روز قيامت در باره آنها بر اين وجه باشد که براى هر فريقى عذابى که سزاوار باشند مقرر فرمايد و بنمايد ايشان را، کسانى که بهشت روند و آنهائى که به جهنم داخل کنند.