اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لا تُفسِدُوا فِي الأَرضِ بَعدَ إِصلاحِها وَ ادعُوهُ خَوفاً وَ طَمَعاً إِنَّ رَحمَتَ اللّهِ قَرِيبٌ مِنَ المُحسِنِينَ (56)
و افساد نکنيد در روي زمين بعد از آني که اصلاح شده است و خدا را بخوانيد در حالي که هم خوف داشته باشيد هم طمع محققا رحمت خداوند نزديک از احسان کنندگان است.
جلد 7 - صفحه 343
لا تُفسِدُوا فِي الأَرضِ افساد در زمين اقسام بسياري دارد: قسم اول- افساد در دين است تبليغات سوء که مسلمين را از جاده دين منحرف کنند و کفار را مانع شوند از ايمان آوردن و القاء شبهه در قلوب بندگان.
قسم دوم- جلوگيري از اطاعت و عبادت و اتيان بوظائف ديني و سوق بمعاصي و اشاعه فحشاء و القاء جلباب حياء قسم سوم- ظلم و ايذاء و قتل و غارت و ذهاب مال و عرض بندگان و نفوس آنها قسم چهارم- القاء نفاق و دوئيت و تفرقه و عداوت و بغضاء بين مؤمنين الي غير ذلک که تمام اينها فساد في الارض است.
بَعدَ إِصلاحِها که خداوند تبارک و تعالي ارسال رسل مخصوصا وجود مقدس نبيّ خاتم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم فرمود و آنچه باعث سعادت دنيا و آخرت بشر بود بيان فرمود از عقائد حقّه و اخلاق حميده و اعمال صالحه و دوري از عقائد باطله و اخلاق رذيله و اعمال سيّئه و نيز القاء محبت، مودت، اخوت، الفت بين النّاس و جعل حقوق هر يک و جلوگيري از تعدي و تجاوز و ظلم و ايذاء که إِنَّ هذَا القُرآنَ يَهدِي لِلَّتِي هِيَ أَقوَمُ اسري آيه 9 وَ أَلَّفَ بَينَ قُلُوبِهِم لَو أَنفَقتَ ما فِي الأَرضِ جَمِيعاً ما أَلَّفتَ بَينَ قُلُوبِهِم وَ لکِنَّ اللّهَ أَلَّفَ بَينَهُم انفال آيه 65، خلاصه بعد از اينکه همه زحمات که پيغمبر و ائمه و علماء و مؤمنين و مجاهدين تحمل کردند که بساط صلح را در روي زمين بيندازند شما برنچينيد و زحمت آنها را از بين نبريد.
وَ ادعُوهُ خَوفاً وَ طَمَعاً بين خوف و رجاء باشيد هم بترسيد از نزول عذاب در دنيا و گرفتار جهنم در عقبي بواسطه کثرت معاصي و طغيان و هم اميدوار باشيد برحمت و مغفرت و خدا را بخوانيد بين خوف و رجاء که خداوند مغفرتش و عفوش شامل حال شما شود و اعمال زشت شما را از بين ببرد و رحمت و لطفش شما را سعادتمند نمايد.
جلد 7 - صفحه 344
إِنَّ رَحمَتَ اللّهِ قَرِيبٌ مِنَ المُحسِنِينَ هر عمل خيري چه عبادات واجبه يا مستحبه باشد احسان بنفس است يا احسان ببندگان خدا است و موجب قرب رحمت است چنانچه هر عمل زشتي ظلم بنفس يا ظلم ببندگان خدا است و موجب بعد از رحمت است لذا قصد قربت در عبادت لازم است.