تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ الْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَباتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَ الَّذِي خَبُثَ لا يَخْرُجُ إِلاَّ نَکِداً کَذلِکَ نُصَرِّفُ الْآياتِ لِقَوْمٍ يَشْکُرُونَ (58)
ترجمه
و بلد پاکيزه بيرون ميآيد گياهش باذن پروردگارش و آنکه پليد است بيرون نمى‌آيد مگر تنگ بى‌فائده اين چنين پى در پى مى‌آوريم آيتها را براى گروهى که شکر ميکنند.
تفسير
خداوند بعد از بيان رحمت واسعه خود در آيه سابقه اشاره فرموده است بآنکه هر موجودى بقدر قابليت خود از آن بهره‌بردارى ميکند چنانچه زمين صالح از براى زراعت گياه آن وافر و فوائد آن زياد ميشود و زمين خراب مانند شوره‌زار يا اصلا چيزى در آن روئيده نميشود يا کم و فاسد عمل مى‌آيد با آنکه باد و باران و آفتاب و ساير اسباب معدّه که بامر الهى مؤثر در تربيت نباتاتند در هر دو بيک نسبت افاضه مى‌نمايند و خداوند آيات را بمضامين مختلفه مکرر ميفرمايد براى اثبات ذات و صفات خود ولى فائده آن مخصوص بشکر گذاران است که در آنها تفکر و تدبر مينمايند و از آنها منتفع ميشوند
جلد 2 صفحه 437
مانند بلد طيّب بخلاف کسانيکه ابدا گوش بآنها نميدهند يا ميدهند و تدبر و تفکر نمى‌کنند و منتفع نمى‌شوند مانند بلد خبيث پس مثل آنستکه براى شکر گذاران نازل شده باشد و قمّى ره فرموده اين آيه مثل است از براى ائمّه اطهار که ظاهر ميشود علمشان باذن پروردگارشان و از براى اعدائشان که ظاهر نمى‌شود از آنها چيزى مکر مکدّر و فاسد و در مناقب است که عمرو بن عاص بامام حسين (ع) عرض کرد بچه سبب محاسن شما وافر تر از محاسن ما است حضرت اين آيه را تلاوت فرمود و در منهج نقل نموده که معويه بامام حسن (ع) عرض کرد خدا فرموده هيچ تر و خشکى نيست مگر آنکه در قرآن مندرج است وصف ريش من و تو را خدا کجا در قرآن ذکر کرده آنحضرت فرمود در اين آيه و آنرا تلاوت نمود و ريش آنحضرت پر و وافر و معويه کوسه بود و منفعل شد ..