تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَأَنْجَيْناهُ وَ الَّذِينَ مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِنَّا وَ قَطَعْنا دابِرَ الَّذِينَ کَذَّبُوا بِآياتِنا وَ ما کانُوا مُؤْمِنِينَ (72)
فَأَنْجَيْناهُ وَ الَّذِينَ مَعَهُ: عذاب را نازل، پس نجات داديم ما هود
«1» نصوص پيرامون امام مظلوم، امير مؤمنان، على عليه السّلام در کتب گرانقدرى چون الغدير، احقاق الحق، غاية المرام. عبقات الانوار، اثبات الهداة و ... گردآورى شده است.
جلد 4 صفحه 115
عليه السّلام و کسانى که به معيت او از مؤمنين و مصدقين بودند از آن عذاب منزل، بِرَحْمَةٍ مِنَّا: به سبب رحمت و مهربانى ما با ايشان که مؤمن و مستحق رحمت ما عينا بودند، لذا از عذاب منزله رها نموديم ايشان را، وَ قَطَعْنا دابِرَ الَّذِينَ کَذَّبُوا بِآياتِنا: و قطع نموديم به سبب نزول عذاب بطور استيصال دنباله کسانى را که تکذيب نمودند آيات ما را که احدى از ايشان باقى نماند، وَ ما کانُوا مُؤْمِنِينَ: و نبودند ايشان ايمان آورنده و تصديق کننده به خدا و قيامت، بلکه به سبب تمادى و صرار ايشان بر تکذيب آيات الهى و انبياى سبحانى، مستحق عذاب استيصال گرديدند.
تنبيه: کيفيت نزول عذاب بر قوم عاد: اين طايفه، ساکن احقاف، زمين ريگستانى ميان عمان و يمن، مشغول بت پرستى بودند. حق تعالى هود را بر ايشان مبعوث گردانيد. بعد از مدتى دعوت، معدود قليلى ايمان آوردند، و از قوم پنهان مى‌داشتند. و به سبب اصرار و تمادى در کفر و غوايت، مستحق غضب الهى شدند. تا سه سال، به قولى هفت سال، منع باران و هيچ زرع و ثمره‌اى اصلا روئيده نشد. ناچار مضطر شده به عادت اسلاف خود هفتاد نفر از رؤسا براى دفع عذاب و قحطى متوجه حرم محترم مکه معظمه شدند. حاکم مکه، معاويه‌بن بکر تا يک ماه انواع ضيافت به آنها صبح و شام مى‌نمود و آنها در آن خانه محترم به خمر و قمر و زمر مشغول، و بر معاويه اين امر دشوار مى‌نمود، و لکن اظهار نداشت و به مقام بيت اللّه جزع و فزع نموده، باران خواستند. يکمرتبه سه قطعه ابر سياه و سفيد و سرخ نمودار و آنها به طمع باران ابر سياه را اختيار و به وادى مغيث آمدند، و تمام قوم براى نظاره آمدند. ناگاه از آن ابر سياه، ريح عاصف با اصوات مهيبه صرصر ظاهر، جميع قوم را درهم، به طورى که اعضاى آنها خرد و سوخته و نابود گردانيد. و اين مردان قوى هيکل را باد از زمين برداشته، در هوا بهم مى‌زد و فانى مى‌ساخت، و آنانکه درون خانه‌ها پنهان و در را بسته، به قدرت کامله الهى باد، در را شکسته آنها را از درون اطاقها و سوراخها بيرون آورده هلاک مى‌کرد. مروى است که اين باد عظيم بقدر حلقه انگشترى از زير زمين برآمده، روزگار قوم عاد را تباه گردانيد. «1»
«1» تفسير مجمع البيان، جلد دوّم، صفحه 439.
جلد 4 صفحه 116
تبصره: اين قصص عقوبات الهى به امم سالفه، براى تنبه و عبرت مکلفين است تا قيامت، که از مخالفت و عصيان اوامر الهى و کفر و شرک احتراز نمايند و مرتکب افعال شنيعه نشوند.