اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما کان‌َ جَواب‌َ قَومِه‌ِ إِلاّ أَن قالُوا أَخرِجُوهُم مِن قَريَتِکُم إِنَّهُم أُناس‌ٌ يَتَطَهَّرُون‌َ (82)
و پس از سي سال دعوت نبود جواب قوم لوط مگر اينکه گفتند خارج کنيد لوط و اهل او را از شهرستان خود اينها کساني هستند که از اعمال ما دوري ميکنند و تنزّه مينمايند.
وَ ما کان‌َ جَواب‌َ قَومِه‌ِ قوم لوط عوض اينکه اجابت کنند دعوت او را و از اينکه عمل شنيع دست بردارند و نصايح و مواعظ و احکام او را بپذيرند جواب دادند إِلّا أَن قالُوا مگر اينکه گفتند باصحاب خود و کسان خود أَخرِجُوهُم بيرون کنيد لوط و اهل او را من قريتکم قريه مراد شهر و مدينه است و گفتند هفت شهر در تصرف آنها بود و اطلاق قريه بر شهر در قرآن بسيار داريم مثل وَ ما کان‌َ رَبُّک‌َ مُهلِک‌َ القُري حَتّي يَبعَث‌َ فِي أُمِّها رَسُولًا الاية قصص آيه 59، و مثل وَ کَأَيِّن مِن قَريَةٍ هِي‌َ أَشَدُّ قُوَّةً مِن قَريَتِک‌َ الَّتِي أَخرَجَتک‌َ محمّد صلّي اللّه عليه و آله و سلّم آيه 14، و غير اينها لذا مکه را ام‌ّ القري گفتند.
إِنَّهُم أُناس‌ٌ يَتَطَهَّرُون‌َ تطهير تنزيه و کناره‌گيري است يعني از اينکه اعمال و کردار ما بخصوص از اينکه عمل شنيع دوري و کناره‌گيري ميکنند بايد در شهرستانهاي ما نباشند و مزاحم اعمال ما نشوند تنبيه- خطاب بعلماء اعلام و وعّاظ ذوي الاحترام و خطباء کرام چندان دلگير
جلد 7 - صفحه 377
نباشيد از اينکه در اينکه زمان اينکه جهال از جوانان و دختران ابدا از شما پند نميگيرند و بفرمايشات شما اعتناء ندارند و مواعظ شما در آنها تأثير نميکند و در شهوات و معاصي فرورفته و دست‌بردار نيستند تمام ازمنه و دوره‌ها همين نحو بوده، قوم نوح پس از نهصد و پنجاه سال دعوت ما آمَن‌َ مَعَه‌ُ إِلّا قَلِيل‌ٌ فقط اصحاب السفينه، قوم لوط پس از سي سال دعوت ملائکه بحضرت ابراهيم گفتند فَما وَجَدنا فِيها غَيرَ بَيت‌ٍ مِن‌َ المُسلِمِين‌َ و الذاريات آيه 36، و هکذا قوم هود و صالح و ساير انبياء بلکه صريحا ميفرمايد وَ قَلِيل‌ٌ مِن عِبادِي‌َ الشَّکُورُ سبأ آيه 12، بسيار شکرگزار باشيد که شما را از شهر خارج نميکنند و سنگ بشما نميزنند و يک عده قليلي هم اطاعت ميکنند و السلام.