اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ قال‌َ مُوسي يا فِرعَون‌ُ إِنِّي رَسُول‌ٌ مِن رَب‌ِّ العالَمِين‌َ (104)
و فرمود حضرت موسي (ع) خطاب بفرعون اي فرعون محققا من فرستاده و رسولم از طرف پروردگار جميع عالميان.
وَ قال‌َ مُوسي اولين دعوت موسي عليه السّلام دعوي رسالت بود چنانچه تمام انبياء چنين بودند.
اشکال- تمام انبياء اولين دعوت آنها دعوت بتوحيد بوده و مسلما رسالت دومين عقائد بلکه سومين عقائد است توحيد، عدل، نبوت.
جواب- دعوت بتوحيد تبليغ است که بايد رسول ابلاغ کند و اينکه فرع ثبوت مبلّغ است تا رسالت او ثابت نشود چگونه تصديق او را ميتوان کرد و تبليغات او را پذيرفت.
يا فرعون و فرعون اول کسيست که او را دعوت فرمود زيرا اگر او ايمان ميآورد قوم هم بمتابعت او ايمان ميآوردند إِنِّي رَسُول‌ٌ من براي تو پيغام آورده‌ام از کجا مِن رَب‌ِّ العالَمِين‌َ اينکه جمله مشتمل بر دو دعوي است يکي رسالت خود و يکي از جانب رب‌ّ العالمين، و فرعون منکر وجود رب‌ّ العالمين بوده چه رسد که رسول او را قبول کند چنانچه ميگويد وَ ما رَب‌ُّ العالَمِين‌َ شعراء آيه 22، و نيز ميگويد فَمَن رَبُّکُما يا مُوسي طه آيه 51، و نيز ميگويد لَئِن‌ِ اتَّخَذت‌َ إِلهَاً غَيرِي لَأَجعَلَنَّک‌َ مِن‌َ المَسجُونِين‌َ شعراء آيه 28، و نيز ميگويد ما عَلِمت‌ُ لَکُم مِن إِله‌ٍ غَيرِي قصص آيه 28، لذا بر حضرت موسي است اثبات هر دو دعوي باقامه معجزه که هم دليل است بر وجود قادر متعالي که بر هر چيز که از قدرت بشر خارج است توانا است و هم بدست موسي جاري شود که دليل بر رسالت او است
جلد 7 - صفحه 408
اشکال- حضرت موسي مبعوث بر تمام قبطيان و بني اسرائيل و غير آنها بود و در اينجا فقط ميفرمايد إِلي فِرعَون‌َ وَ مَلَائِه‌ِ.
جواب- اولا اثبات شي‌ء نفي ما عدا را نميکند و ثانيا ابتداء مأموريت موسي دعوت فرعونيان بوده سپس ديگران لذا ميفرمايد: