اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
حَقِيق‌ٌ عَلي أَن لا أَقُول‌َ عَلَي اللّه‌ِ إِلاَّ الحَق‌َّ قَد جِئتُکُم بِبَيِّنَةٍ مِن رَبِّکُم فَأَرسِل مَعِي‌َ بَنِي إِسرائِيل‌َ (105)
سزاوار است بر اينکه نگويم بر خداوند جز حق بتحقيق آمدم شما را با دليل واضح از پروردگار شما پس رها کن با من بني اسرائيل را.
حقيق يعني مثل مني که از ترس از شماها فرار کردم از آنکه ميخواستيد مرا بکشيد و فعلا با اينکه دولت ديکتاتوري و قلدري شما با يک نفر برادر آمده‌ام بدون اسباب و وسائل که شما را دعوت کنم براه حق و صراط مستقيم سزاوار است عَلي أَن لا أَقُول‌َ عَلَي اللّه‌ِ إِلَّا الحَق‌َّ و تا امريّه الهيه نبود و از طرف او نيامده بودم جرئت اينکه رو بشما بيايم نداشتم اينکه خود يک دليل واضحي است بر حقانيت من با اينکه باين اندازه اکتفاء نکردم بلکه قَد جِئتُکُم بِبَيِّنَةٍ مِن رَبِّکُم با دليل روشن و حجت قاطع و برهان واضح آمده‌ام، ببيّنه مراد جنس معجزه و دليل است نه اينکه تاء وحده باشد تا اشکال شود که حضرت بيش از يک معجزه داشت بلکه با تعدد هم سازش دارد.
توضيح کلام- اينکه بر اثبات مطلب حقي يک دليل قطعي که قابل هيچ شک و ريبي نباشد کافيست چه دليل عقلي مستقل يا نص‌ّ کلام اللّه يا نص‌ّ خبر متواتر يا قطعي الصدور يا ضرورت يا برهان حسّي که يکي از آنها اقامه معجزه است کافي است، و اما ازدياد ادله باعث اينکه ميشود که مطلب واضحتر و حجت تمام‌تر
جلد 7 - صفحه 409
و حق روشن‌تر ميشود مثلا علامه حلي (ره) در الفين دو هزار دليل هزار عقلي و هزار نقلي در باب امامت اقامه فرموده با اينکه معجزات صادره از قبور ائمه هدي و از توسلات بآنها عليهم السّلام از کرور هم ميگذراند.
فَأَرسِل خطاب بفرعون است معي که من آنها را با خود ببرم بني اسرائيل که از دوازده سبط اسحق و فرزندان يعقوب بودند فرعونيان سه قسمت کرده بودند: اطفال آنها را ذبح ميکردند و زنهاي آنها را بکنيزي ميبردند که معني وَ يَستَحيُون‌َ نِساءَکُم است و مردان آنها را باعمال شاقه مثل حمالي و بنائي و فعلگي و چوب‌کني و کناسي و امثال اينها ميگماشتند و اينکه بلاء عظيمي بود.