تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) وَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ لَوْ لا يُکَلِّمُنَا اللَّهُ أَوْ تَأْتِينا آيَةٌ کَذلِکَ قالَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِثْلَ قَوْلِهِمْ تَشابَهَتْ قُلُوبُهُمْ قَدْ بَيَّنَّا الْآياتِ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ (118) ترجمه‌ نو پديد آورنده آسمانها و زمين است و چون اراده کند امرى را پس جز اين نيست که ميگويد مر او را بشو پس ميشود. جلد 1 صفحه 165 تفسير در کافى از حضرت باقر (ع) در تفسير اين آيه نقل فرموده که خداوند تمامى اشياء را بعلم خود ايجاد فرموده بدون مثالى که موجود باشد پيش از آن چنانچه آسمانها و زمين را ايجاد فرمود با آنکه نبود پيش از آنها آسمان و زمينى و عرش خدا بر آب استقرار داشت و در نهج البلاغه است که چون خدا اراده فرمايد ايجاد چيزى را ميفرمايد بشو پس ميشود بدون صدائى که بگوش برسد و ندائيکه شنيده شود جز اين نيست که کلام خداوند فعلى از او است که ايجاد نموده است آنرا در صورتى که مثل او نبود است پيش از آن و اگر از قديم موجود باشد لازم آيد خداى ديگرى باشد و نيز در آن کتاب است که خدا ميگويد و تلفظ نمى‌کند و اراده ميفرمايد و پنهان نمى‌کند و در توحيد و کافى از حضرت کاظم روايت نموده است که اراده مخلوق در باطن است و آنچه ظاهر شود بعد از آن فعل است و اما اراده خداوند ايجاد او است فعل را نه غير آن چون خدا فکر و تأمل و نيت نمى‌کند و از اين اوصاف منزه ميباشد و اينها صفات مخلوقند اراده خداوند همان فعل او است نه غير آن ميگويد بشو ميشود بدون تلفظ و گفتن بزبان و بدون تفکر و اهتمام و براى اراده خداوند کيفيتى نيست که عارضى باشد مانند آنکه ذاتش هم عارضى ندارد و در روايتى وارد شده که کلمه کن از خداوند صنع است و آنچه موجود ميشود بآنکلمه مصنوع حقير عرض مى‌کنم بنابراين کن و يکون در خارج يکى است وفاء براى ترتيب عقلى است و اللّه اعلم.