تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ أَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ کانُوا يُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغارِبَهَا الَّتِي بارَکْنا فِيها وَ تَمَّتْ کَلِمَتُ رَبِّکَ الْحُسْنى عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ بِما صَبَرُوا وَ دَمَّرْنا ما کانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَ قَوْمُهُ وَ ما کانُوا يَعْرِشُونَ (137)
ترجمه
و بميراث داديم گروهى را که ضعيف شمرده شده بودند مشرقهاى زمين و مغربهايش را که برکت داديم در آن و تمام شد وعده پروردگارت که نيکو بود بر بنى اسرائيل براى صبرشان و ويران نموديم آنچه را که بودند ميساختند فرعون و قومش و آنچه را که بودند برمى‌افراشتند.
تفسير
خداوند بعد از هلاک فرعون و قبطيان بنى اسرائيل را که در نظر آنها خوار و ذليل بودند و پسرانشان را مى‌کشتند و زنان آنها را استخدام مينمودند وارث و فرمانفرماى مملکت شام و مصر فرمود و مشارق و مغارب آن زمين پهناور را بتصرف آنها
جلد 2 صفحه 468
در آورد و خداوند بارزاق و فواکه و لحوم و دسوم آن بلاد برکت مخصوصى داده که در دنيا معروف است و وعده فتح و نصرت خود را که بحضرت موسى داده بود که او و اتباعش را بر فرعون و فرعونيان غالب فرمايد و وارث مملکت آنها فرمايد باتمام رساند چون تماميّت وعده بانجاز آنست و مراد از کلمه آن وعده است و وعده خوب مقابل با وعده بد است که مخصوصا از آن تعبير بوعيد ميکنند ولى وعده اعم است لذا موصوف بحسنى شده و کلمه بر کلام اطلاق ميشود و کلمات نيز قرائت شده است چون وعده‌ها متعدد بوده است و اين موهبت بر آنها براى آن بود که در شدائد صبور و بردبار بودند و بعد از فراعنه ابنيه مهمّه و قصور رفيعه آنها بخواست خداوند خراب و ويران شد و جنّات معروشات آنها فاسد و نابود گرديد و بعضى گفته‌اند که حضرت داود و حضرت سليمان که از بنى اسرائيل بودند اراضى معموره آنزمان را متصرف شدند پس ممکن است مراد مشارق و مغارب تمام زمين باشد که محل برکات و منشأ خيرات است.