تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْکُمْ جَمِيعاً الَّذِي لَهُ مُلْکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ يُحيِي وَ يُمِيتُ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ کَلِماتِهِ وَ اتَّبِعُوهُ لَعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ (158)
ترجمه
بگو اى مردمان همانا من پيغمبر خدايم بسوى شما تمامى آنخداوندى که مر او را است پادشاهى آسمانها و زمين نيست خدائى مگر او زنده ميکند و ميميراند پس بگرويد بخدا و پيغمبرش که نبىّ امّى است آنکه ميگرود بخدا و کلماتش و پيروى کنيد او را باشد که شما هدايت شويد.
تفسير
در مجالس از امام حسن مجتبى (ع) نقل نموده که جماعتى از يهود نزد پيغمبر (ص) حاضر شدند و عرض کردند که تو گمان ميکنى پيغمبر خدائى و بتو وحى ميرسد مانند حضرت موسى آنحضرت زمانى ساکت شد پس از آن فرمود بلى من سيّد اولاد آدمم و فخر نمىکنم و من خاتم انبياء و پيشواى اهل تقوى و رسول خدايم گفتند مبعوثى بر عرب يا عجم يا ما پس اين آيه نازل شد که دلالت دارد بر آنکه آنحضرت مبعوث بر تمام خلق است و مراد از کلمات هر وحى و کتابيست که بر آنحضرت و ساير انبيا نازل شده است و مراد بهدايت گفته شده است وصول بعلمى است که موصل باشد بمحبّت خدا و ولايت او که حاصل نمىشود مگر بايمان و متابعت پيغمبر و کسانيکه امر نموده است او بمتابعت ايشان و مراد از امّى گذشت چنانچه فرق ميان رسول و نبى از صادقين عليهما السلام نقل شد در آيه سابقه و بنظر حقير محتمل است رسول آن باشد که از طرف خداوند بالخصوص مأمور بابلاغ باشد و نبىّ آن باشد که مأمور بابلاغ نباشد مگر از باب ارشاد جاهل چنانچه مناسب با معناى پيغام آور و خبر دهنده است.